Ευθύς και πλάγιος λόγος, και οι κανόνες για τη μετατροπή του ευθέος σε πλάγιο: τι γίνονται οι κύριες προτάσεις κρίσης και επιθυμίας, οι ευθείες ερωτήσεις και οι δευτερεύουσες.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ευθύς λόγος: τα λόγια ή οι σκέψεις κάποιου όπως ακριβώς ειπώθηκαν. Πλάγιος: τα ίδια, εξαρτημένα από ρήμα, με αλλαγές στη μορφή.
Οι αλλαγές εξαρτώνται από το ποιο ρήμα εξαρτά τον λόγο, σε ποιον χρόνο είναι, και τι πρόταση μεταφέρουμε· αλλάζουν συχνά και πρόσωπα, αντωνυμίες, χρονικά και τοπικά επιρρήματα.
Κύρια κρίσης: γίνεται ειδική πρόταση, ειδικό απαρέμφατο ή κατηγορηματική μετοχή.
Κύρια επιθυμίας: γίνεται τελικό απαρέμφατο, μετά από βουλητικά, κελευστικά, απαγορευτικά ή ευχετικά ρήματα.
Ευθεία ερώτηση: γίνεται πλάγια ερώτηση· μετά από ιστορικό χρόνο η οριστική ή η απορηματική υποτακτική γίνεται συνήθως ευκτική του πλάγιου λόγου.
Δευτερεύουσες: μένουν δευτερεύουσες· μετά από αρκτικό κρατούν την έγκλισή τους, μετά από ιστορικό η οριστική και η υποτακτική γίνονται συνήθως ευκτική του πλάγιου λόγου.
Η οριστική μπορεί να μείνει και μετά από ιστορικό, όταν ο αφηγητής κρατά αντικειμενική στάση ή όταν κάτι είναι βέβαιο ή διαχρονική αλήθεια.
Ο ευθύς μεταφέρει τα λόγια ή τις σκέψεις κάποιου αυτούσια. Ο πλάγιος τα μεταφέρει με αλλαγές, γιατί εξαρτώνται από ένα ρήμα (λεκτικό, δοξαστικό, γνωστικό, βουλητικό, ερωτηματικό κ.ά.).
Τι γίνεται μια κύρια πρόταση κρίσης στον πλάγιο λόγο;
Ειδική πρόταση (μετά από λεκτικά, γνωστικά, αισθητικά ρήματα), ειδικό απαρέμφατο (μετά από λεκτικά, δοξαστικά) ή κατηγορηματική μετοχή (μετά από γνωστικά, αισθητικά).
Τι αλλάζει στην έγκλιση μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου;
Η απλή οριστική και η υποτακτική γίνονται συνήθως ευκτική του πλάγιου λόγου, και το αοριστολογικό ἄν χάνεται. Δυνητική οριστική και δυνητική ευκτική δεν αλλάζουν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.