Οι αιτιολογικές προτάσεις δηλώνουν την αιτία του νοήματος της κύριας. Το μάθημα δείχνει τους συνδέσμους τους, την υποθετική αιτιολογία με εἰ, την εκφορά, τον ρόλο και τις ισοδύναμες μορφές.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αιτιολογικές είναι οι επιρρηματικές δευτερεύουσες που δίνουν την αιτία για όσα λέει η κύρια· εκφράζουν το αναγκαστικό αίτιο, σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος, και παίρνουν άρνηση οὐ.
Εισάγονται με ὅτι (αντικειμενική αιτία), ὡς (υποκειμενική), διότι, ἐπεί, ἐπειδή.
Τα ὡς και ἐπεί στην αρχή περιόδου, χωρίς να ακολουθεί κύρια, εισάγουν κύρια πρόταση.
Με εἰ σχηματίζεται αιτιολογία υποθετική (πιθανή ή αμφισβητήσιμη αιτία, άρνηση μή), συχνά ως υποκείμενο απρόσωπων εκφράσεων ψυχικού πάθους.
Εκφορά: οριστική (πραγματικό αίτιο), δυνητική οριστική (δυνατό στο παρελθόν ή μη πραγματικό), δυνητική ευκτική (δυνατό στο παρόν ή μέλλον), ευκτική του πλάγιου λόγου μετά από ιστορικό.
Ρόλος: επιρρηματικοί προσδιορισμοί της αιτίας ή επεξηγήσεις σε εμπρόθετο της αιτίας.
Την αιτία τη δηλώνουν επίσης η αιτιολογική μετοχή, η γενική, δοτική και αιτιατική της αιτίας και οι εμπρόθετοι της αιτίας.
Με ποιους συνδέσμους εισάγονται οι αιτιολογικές προτάσεις;
Με ὅτι (αντικειμενική αιτία), ὡς (υποκειμενική αιτία), διότι, ἐπεί, ἐπειδή. Σπανιότερα και με τους χρονικούς ὅτε, ὁπότε, όταν η αιτία είναι γνωστή.
Τι είναι η αιτιολογική πρόταση υποθετικής αιτιολογίας;
Αιτιολογική με εἰ («αν», «που»), όπου η αιτία είναι πιθανή ή αμφισβητήσιμη· παίρνει άρνηση μή. Μπαίνει μετά από κύρια με ρήμα ή απρόσωπη έκφραση ψυχικού πάθους, ενώ η υποθετική πρόταση λογικά προηγείται της κύριας.
Ποιος είναι ο συντακτικός ρόλος των αιτιολογικών προτάσεων;
Είναι επιρρηματικοί προσδιορισμοί της αιτίας, κυρίως σε ρήματα ψυχικού πάθους (χαίρω, θαυμάζω, ἀγανακτῶ), ή επεξηγήσεις σε εμπρόθετο της αιτίας όπως διὰ τοῦτο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.