Το άναρθρο απαρέμφατο, χωρίς άρθρο, είναι πολύ συχνό στα αρχαία ελληνικά. Η ενότητα το χωρίζει σε ειδικό και τελικό, εξηγεί πώς μεταφράζεται και δείχνει όλες τις χρήσεις του: ως έγκλιση, υποκείμενο, αντικείμενο, προσδιορισμός και ως απόλυτο απαρέμφατο.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το ειδικό απαρέμφατο: κάθε χρόνος, άρνηση οὐ, μεταφράζεται «ότι» με οριστική· ενεστώτας ή παρακείμενος από ιστορικό χρόνο αποδίδεται με παρατατικό ή υπερσυντέλικο.
Το τελικό απαρέμφατο: χωρίς μέλλοντα (εκτός από το μέλλω), άρνηση μή, μεταφράζεται «να» με υποτακτική.
Ως έγκλιση μπαίνει σε κύριες προτάσεις επιθυμίας (προσταγή, ευχή, επιφωνηματικό απαρέμφατο) και σε χρονικές, συμπερασματικές ή αναφορικές συμπερασματικές προτάσεις.
Γίνεται υποκείμενο απρόσωπων ρημάτων, κατηγορούμενο, επεξήγηση, απαρέμφατο της αναφοράς με επίθετα όπως δεινός, ἄξιος, ἱκανός, και απαρέμφατο του σκοπού ή του αποτελέσματος («για να», «ώστε να»).
Ως αντικείμενο: ειδικό με λεκτικά, δοξαστικά και γνωστικά ρήματα· τελικό με βουλητικά, προτρεπτικά, απαγορευτικά, δυνητικά ρήματα και ρήματα συνήθειας, απόφασης ή παράκλησης.
Γίνεται και β΄ όρος σύγκρισης, ενώ το απόλυτο απαρέμφατο είναι στερεότυπη έκφραση ανεξάρτητη από ρήμα.
Κατά τις σημειώσεις, το ειδικό παίρνει μή σε πρόταση επιθυμίας ή μετά από αρνητικά λεκτικά, και το τελικό παίρνει οὐ στο σχήμα οὐκ… ἀλλά.
Το ειδικό παίρνει άρνηση οὐ, υπάρχει σε κάθε χρόνο, ισοδυναμεί με ειδική πρόταση και μεταφράζεται «ότι» με οριστική. Το τελικό παίρνει άρνηση μή, δεν έχει μέλλοντα (εκτός με το μέλλω), ισοδυναμεί με τελική πρόταση και μεταφράζεται «να» με υποτακτική.
Ποια ρήματα παίρνουν ειδικό απαρέμφατο;
Τα λεκτικά (λέγω, φημί, ὁμολογῶ), τα δοξαστικά (νομίζω, ἡγοῦμαι, οἴομαι) και τα γνωστικά (γιγνώσκω, ἀκούω, πυνθάνομαι). Τελικό απαρέμφατο παίρνουν τα βουλητικά, προτρεπτικά, απαγορευτικά, δυνητικά και όσα δηλώνουν συνήθεια, απόφαση ή παράκληση.
Τι είναι το απόλυτο απαρέμφατο;
Απαρέμφατο που δεν εξαρτάται από ρήμα, σε στερεότυπη έκφραση για όλη την πρόταση, με σημασία σκοπού ή αναφοράς, όπως ὡς ἔπος εἰπεῖν («ας πούμε»), ἑκὼν εἶναι («θεληματικά»), τὸ νῦν εἶναι («όσο για τώρα»).
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.