ε 165-310

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο Οδυσσέας περνά τις μέρες του στα βράχια της ακτής, κλαίγοντας και κοιτάζοντας το πέλαγος· μένει με την Καλυψώ από ανάγκη, όχι από επιθυμία.
2. Η Καλυψώ του ανακοινώνει ως δική της απόφαση ότι θα τον αφήσει να φύγει, χωρίς να αναφέρει τον Δία. Του λέει να φτιάξει σχεδία και του υπόσχεται τροφή, ρούχα και ούριο άνεμο.
3. Ο Οδυσσέας υποψιάζεται παγίδα και ζητά μεγάλο όρκο. Η θεά χαμογελά, τον λέει πονηρό και ορκίζεται στη γη, στον ουρανό και στο νερό της Στύγας.
4. Στο δείπνο εκείνος τρώει φαγητό θνητών κι εκείνη νέκταρ και αμβροσία. Η Καλυψώ του κάνει την τελευταία πρόταση: να μείνει και να γίνει αθάνατος, αφού τον περιμένουν βάσανα και η Πηνελόπη δεν είναι ωραιότερη από εκείνη.
5. Ο Οδυσσέας απαντά με σύνεση: η Πηνελόπη είναι θνητή και η θεά ανώτερη στην ομορφιά, αλλά εκείνος θέλει να γυρίσει. Αν τον χτυπήσει θεός στη θάλασσα θα το αντέξει, γιατί έχει μάθει να υπομένει.
6. Σε τέσσερις μέρες κόβει είκοσι δέντρα με τα εργαλεία που του δίνει η θεά και φτιάχνει μόνος του σχεδία με κατάστρωμα, κατάρτι, αντένα, τιμόνι, πανί και σχοινιά. Η ταχύτητα δείχνει την επιδεξιότητα και τη λαχτάρα του.
7. Την πέμπτη μέρα η Καλυψώ τον λούζει, τον ντύνει, του δίνει κρασί, νερό και τρόφιμα και του στέλνει πρίμο άνεμο. Ταξιδεύει άγρυπνος δεκαεφτά μέρες· τη δέκατη όγδοη φαίνονται τα βουνά των Φαιάκων.
8. Ο διάλογος κρατά όσο και στην πραγματικότητα, ενώ λίγοι στίχοι καλύπτουν είκοσι δύο μέρες: η αφήγηση επιταχύνεται όταν περιγράφει. Η σκηνή κλείνει το δίλημμα: ζωή αθάνατη με θεά ή γυρισμός σε θνητή γυναίκα και βάσανα.

Πρόσωπα

Οδυσσέας

αρνείται την αθανασία για την πατρίδα

Καλυψώ

τον αφήνει, αλλά του προσφέρει να μείνει

Πηνελόπη

η θνητή γυναίκα που ποθεί ο Οδυσσέας

Ερμής

έφερε την εντολή, μόλις έφυγε

Δίας

η προσταγή του κρύβεται πίσω από την απόφαση

Αυγή

η «ροδοδάχτυλη» θεά του ξημερώματος

Ωρίων

κυνηγός που έγινε αστερισμός

Όροι

οδύρομαι

θρηνώ σπαραχτικά

κατευοδώνω

ξεπροβοδίζω, βοηθώ κάποιον να φύγει

σχεδία

πρόχειρο, ελαφρό πλοιάριο

Στύγα

ποταμός του Άδη, όρκος των θεών

ροδοδάχτυλη

η Αυγή με τα ρόδινα δάχτυλα

χιτώνας

ρούχο που φοριόταν κατάσαρκα

χλαμύδα

κοντό πανωφόρι με πόρπη στον ώμο

ίκρια

τα οριζόντια δοκάρια της σχεδίας

κουβέρτα

το κατάστρωμα του σκάφους

αντένα

δοκάρι στο κατάρτι όπου δένει το πανί

ξάρτια

σχοινιά που κρατούν κατάρτι και αντένα

φαλάγγια

στρογγυλά δοκάρια για να σέρνουν σκάφη

Πούλια (Πλειάδες)

αστερισμός με εφτά αστέρια

Άρκτος (Αμάξι)

η Μεγάλη Άρκτος, δεν δύει ποτέ

Βουκόλος

ο αστερισμός του Βοώτη

Ωκεανός

ποταμός γύρω από την επίπεδη γη

δίλημμα

επιλογή ανάμεσα σε δύο δύσκολους δρόμους