απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 6

β, γ, δ: περίληψη - ανάλυση αποσπασμάτων

Στις ραψωδίες β, γ και δ ο Τηλέμαχος κάνει ό,τι τον συμβούλεψε η Αθηνά: καλεί συνέλευση στην Ιθάκη και ταξιδεύει στον Νέστορα στην Πύλο και στον Μενέλαο και την Ελένη στη Σπάρτη, που του μιλούν για τα κατορθώματα του πατέρα του. Στο μεταξύ οι μνηστήρες του στήνουν ενέδρα.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ραψωδία β: στη συνέλευση ο Τηλέμαχος καταγγέλλει τους μνηστήρες. Ο Αντίνοος κατηγορεί την Πηνελόπη, που τρία χρόνια ύφαινε τη μέρα και ξήλωνε τη νύχτα, και ζητά να τη στείλει στον πατέρα της για γάμο.
  2. Ο Τηλέμαχος αρνείται να διώξει τη μητέρα του. Ο Δίας στέλνει δύο αετούς· ο μάντης Αλιθέρσης προλέγει ότι ο Οδυσσέας είναι κοντά και θα έρθει ο χαμός των μνηστήρων, αλλά ο Ευρύμαχος τον απειλεί. Ο Μέντορας κατηγορεί τους πολίτες για την αδράνειά τους.
  3. Με τη βοήθεια της Αθηνάς, που παίρνει τη μορφή του Μέντορα, ο Τηλέμαχος φεύγει κρυφά τη νύχτα, αφού ορκίζει την Ευρύκλεια να μην πει τίποτα στην Πηνελόπη.
  4. Ραψωδία γ: στην Πύλο ο Νέστορας μιλά για τους νεκρούς ήρωες, για τους γυρισμούς των άλλων, τον τραγικό νόστο του Αγαμέμνονα και τα εφτά χρόνια του Μενέλαου· για τον Οδυσσέα δεν ξέρει τίποτα και τον στέλνει στη Σπάρτη. Η Αθηνά φεύγει πετώντας σαν αετός.
  5. Ραψωδία δ: στη Σπάρτη η Ελένη αναγνωρίζει τον Τηλέμαχο από την ομοιότητα με τον πατέρα του. Αυτή και ο Μενέλαος διηγούνται δύο κατορθώματα του Οδυσσέα στην Τροία: την κατασκοπεία ως ζητιάνος και την ψυχραιμία του μέσα στον Δούρειο Ίππο.
  6. Ο Μενέλαος μεταφέρει όσα έμαθε από τον Πρωτέα στην Αίγυπτο: ο Αίας ο Λοκρός πνίγηκε για την ύβρη του, ο Αγαμέμνονας σφάχτηκε, ο Οδυσσέας κρατιέται από την Καλυψώ. Είναι τα πρώτα σίγουρα νέα για τον πατέρα του.
  7. Στην Ιθάκη οι μνηστήρες μαθαίνουν για το ταξίδι και, με πρόταση του Αντίνοου, στήνουν ενέδρα στο νησάκι Αστερίδα για να σκοτώσουν τον Τηλέμαχο. Η Πηνελόπη θρηνεί διπλά.
  8. Οι διηγήσεις της Ελένης και του Μενέλαου είναι αναδρομικές (flashback). Η Τηλεμάχεια είναι επιβράδυνση του νόστου, αλλά χρήσιμη: δικαιολογεί την τιμωρία των μνηστήρων, μας γνωρίζει τον Οδυσσέα και ωριμάζει τον Τηλέμαχο.

Πρόσωπα

Τηλέμαχος
καλεί συνέλευση και ταξιδεύει για νέα
Αθηνά
ως Μέντορας συνοδεύει τον Τηλέμαχο
Μέντορας
φίλος του Οδυσσέα, φύλακας του σπιτιού του
Αντίνοος
κατηγορεί την Πηνελόπη, σχεδιάζει ενέδρα
Ευρύμαχος
περιφρονεί και απειλεί τον μάντη
Αλιθέρσης
μάντης που ερμηνεύει τους δύο αετούς
Λεώκριτος
μνηστήρας που απαντά προσβλητικά
Νέστορας
ο σεβάσμιος γέρος βασιλιάς της Πύλου
Πεισίστρατος
γιος του Νέστορα, πάει μαζί στη Σπάρτη
Μενέλαος
βασιλιάς της Σπάρτης, αδελφός του Αγαμέμνονα
Ελένη
αναγνωρίζει τον Τηλέμαχο, θυμάται την Τροία
Πρωτέας
θαλάσσιος θεός, προφήτης που αλλάζει μορφές
Αίας ο Λοκρός
πνίγηκε για την ύβρη του
Ευρύκλεια
ετοιμάζει κρυφά τα εφόδια του ταξιδιού

Όροι

Ιθακησίων αγορά
η συνέλευση των πολιτών στη ραψωδία β
υφαντό της Πηνελόπης
ύφαινε τη μέρα, ξήλωνε τη νύχτα
δύο αετοί
σημάδι του Δία στη συνέλευση
Πύλος
το βασίλειο του Νέστορα
Φηρές
σταθμός στον δρόμο, η σημερινή Καλαμάτα
Σπάρτη (Λακεδαίμων)
το βασίλειο του Μενέλαου
Αστερίδα
νησάκι όπου οι μνηστήρες στήνουν ενέδρα
Δούρειος Ίππος
το ξύλινο άλογο που έριξε την Τροία
πρωτεϊκός
αυτός που αλλάζει συνεχώς μορφές
ύβρη
υπέρβαση ορίων, προσβολή θεών και ανθρώπων
αναδρομική διήγηση
αφήγηση γεγονότων του παρελθόντος
flashback
ο αγγλικός όρος για την αναδρομή
επιβράδυνση
η δράση αναβάλλεται ή καθυστερεί
Τηλεμάχεια
ραψωδίες α ως δ, ο Τηλέμαχος ωριμάζει
αίσιοι νόστοι
Διομήδης, Νεοπτόλεμος, Φιλοκτήτης κ.ά.
εφτά χρόνια
η περιπλάνηση του Μενέλαου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι κατάφερε ο Τηλέμαχος με τη συνέλευση στην Ιθάκη;

Κατήγγειλε δημόσια τους μνηστήρες, αλλά οι πολίτες τον λυπήθηκαν και σώπασαν. Ο Αντίνοος έριξε την ευθύνη στην Πηνελόπη και στο κόλπο του υφαντού. Ο Δίας έστειλε δύο αετούς και ο μάντης Αλιθέρσης προέβλεψε τον γυρισμό του Οδυσσέα, αλλά οι μνηστήρες τον κορόιδεψαν. Ο Τηλέμαχος κέρδισε τουλάχιστον ότι όλοι έμαθαν την αδικία, και ζήτησε καράβι για το ταξίδι.

Τι μαθαίνει ο Τηλέμαχος για τον πατέρα του στη Σπάρτη;

Η Ελένη διηγείται πώς ο Οδυσσέας μπήκε στην Τροία μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο για να κατασκοπεύσει. Ο Μενέλαος θυμάται πώς κράτησε τους Αχαιούς ήσυχους μέσα στον Δούρειο Ίππο. Και μεταφέρει τα λόγια του θαλάσσιου θεού Πρωτέα: ο Οδυσσέας ζει, αλλά τον κρατά η Καλυψώ στο νησί της χωρίς καράβι και συντρόφους.

Γιατί ο ποιητής βάζει την Τηλεμάχεια πριν από τον γυρισμό του Οδυσσέα;

Η Τηλεμάχεια καθυστερεί τον νόστο (επιβράδυνση), αλλά μας δείχνει πόσο επικίνδυνοι και ένοχοι είναι οι μνηστήρες, μας γνωρίζει τον Οδυσσέα από όσα λένε οι άλλοι, μας δείχνει πώς είναι ένα ανάκτορο σε τάξη και, κυρίως, κάνει τον Τηλέμαχο άντρα, έτοιμο να βοηθήσει τον πατέρα του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.