τ, υ: περίληψη - ανάλυση αποσπασμάτων

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Το βράδυ πατέρας και γιος μεταφέρουν όλα τα όπλα της σάλας στο εσωτερικό δωμάτιο. Ο Οδυσσέας μένει για να δοκιμάσει τις υπηρέτριες και την Πηνελόπη.
2. Η Πηνελόπη ρωτά τον ξένο ποιος είναι. Εκείνος αποφεύγει να απαντήσει και επαινεί τη δόξα της, σαν δόξα δίκαιου βασιλιά που κάνει τη γη να καρπίζει.
3. Η βασίλισσα του λέει τα βάσανά της και το τέχνασμα του υφαντού, και ότι δεν μπορεί πια να αποφύγει τον γάμο.
4. Ο ζητιάνος λέει πως είναι Κρητικός, αδελφός του Ιδομενέα, που φιλοξένησε κάποτε τον Οδυσσέα. Περιγράφει με ακρίβεια τα ρούχα, τη χρυσή περόνη και τον κήρυκα Ευρυβάτη, και η Πηνελόπη πείθεται και κλαίει.
5. Ο Οδυσσέας κρατά τα μάτια του στεγνά, κρύβοντας τη συγκίνησή του. Ορκίζεται ότι ο άντρας της θα γυρίσει μέσα στον μήνα, αλλά εκείνη δεν τον πιστεύει.
6. Στο ποδόλουτρο η τροφός Ευρύκλεια αναγνωρίζει την ουλή. Ο Οδυσσέας τη βάζει να σωπάσει. Η Πηνελόπη διηγείται ένα όνειρο και αποφασίζει τον αγώνα του τόξου με τα δώδεκα πελέκια.
7. Τη νύχτα ο Οδυσσέας ανησυχεί πώς θα νικήσει τόσους άντρες και τους συγγενείς τους, και η Αθηνά τον ενθαρρύνει. Ο Δίας στέλνει κεραυνό και μια δούλα καταριέται τους μνηστήρες.
8. Στη γιορτή του Απόλλωνα η Αθηνά σπρώχνει τους μνηστήρες σε προσβολές και σε ξέφρενο γέλιο. Ο μάντης Θεοκλύμενος βλέπει αίμα και σκοτάδι γύρω τους, εκείνοι τον κοροϊδεύουν και φεύγει.

Τι άλλαξε

• Η Πηνελόπη, χωρίς να το ξέρει, βοηθά το σχέδιο του Οδυσσέα: ο αγώνας του τόξου θα βάλει το όπλο στα χέρια του.

Πρόσωπα

Οδυσσέας

ζητιάνος, δοκιμάζει την Πηνελόπη και κρύβει τη συγκίνηση

Πηνελόπη

λέει τα βάσανά της και αποφασίζει τον αγώνα

Ευρύκλεια

η γριά τροφός, αναγνωρίζει την ουλή

Τηλέμαχος

κρύβει μαζί με τον πατέρα του τα όπλα

Αθηνά

ενθαρρύνει τον ήρωα, ξεσηκώνει τους μνηστήρες

Δίας

στέλνει κεραυνό ως καλό σημάδι

Θεοκλύμενος

μάντης που προλέγει τον χαμό των μνηστήρων

Ευρύμαχος

κοροϊδεύει τον μάντη ως τρελό

Ευρυβάτης

ο κήρυκας του Οδυσσέα στην περιγραφή του ξένου

Λαέρτης

για αυτόν υφαίνεται το σάβανο

Ησίοδος

ποιητής του διδακτικού έπους, γύρω στο 700 π.Χ.

Όροι

ποδόλουτρο (νίπτρα)

πλύσιμο των ποδιών του ξένου

ουλή

σημάδι στο γόνατο από αγριόχοιρο

υφαντό της Πηνελόπης

σάβανο που ύφαινε μέρα και ξήλωνε νύχτα

αγώνας του τόξου

βέλος μέσα από δώδεκα πελέκια

επιβράδυνση

διακοπή της δράσης σε κρίσιμη στιγμή

πλαστή ιστορία

ψέματα που έμοιαζαν αληθινά

περόνη

πόρπη, καρφίτσα για τα ρούχα

κατάστικτος

με στίγματα, ποικιλόχρωμος

σεληνιακός μήνας

μήνας που μετριέται με το φεγγάρι

γιορτή του Απόλλωνα

η πρωτομηνιά, μέρα της μνηστηροφονίας

οιωνός

σημάδι για το μέλλον

μήτις

η πολυμήχανη εξυπνάδα του Οδυσσέα

δίκαιος βασιλιάς

η δικαιοσύνη του φέρνει ευφορία

διδακτικό έπος

έπος που διδάσκει, όπως του Ησιόδου