Ενότητα 18

μ. ν 1-209: περίληψη - ανάλυση αποσπασμάτων

Οδύσσεια μ και ν 1-209: οι τελευταίες περιπέτειες του Οδυσσέα (Σειρήνες, Σκύλλα και Χάρυβδη, βόδια του Ήλιου, ναυάγιο) και η επιστροφή του στην Ιθάκη με πλοίο των Φαιάκων. Η ενότητα κλείνει με τον εγκιβωτισμό και τη χρονική δομή της Οδύσσειας.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1815 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Γυρίζοντας από τον Άδη θάβουν τον Ελπήνορα, και η Κίρκη προειδοποιεί τον Οδυσσέα για τις Σειρήνες, τις Συμπληγάδες, τη Σκύλλα με τα έξι κεφάλια, τη Χάρυβδη και τα βόδια του Ήλιου.
Δεμένος στο κατάρτι ακούει τις Σειρήνες, που του τάζουν γνώση για όλα όσα έγιναν στην Τροία και στη γη. Για να αποφύγει τη Χάρυβδη περνά κοντά στη Σκύλλα και χάνει έξι συντρόφους.
Στη Θρινακία ο Ευρύλοχος επιμένει να αράξουν. Ο νοτιάς τους κρατά ένα μήνα, τελειώνουν τα τρόφιμα και, όσο ο Οδυσσέας κοιμάται, σφάζουν τα ιερά βόδια.
Φοβερά σημάδια δείχνουν την οργή των θεών. Μόλις αποπλέουν, ο Δίας κεραυνοβολεί το πλοίο και ο Οδυσσέας σώζεται πάνω στην καρίνα, περνά ξανά από τη Χάρυβδη και φτάνει στην Ωγυγία της Καλυψώς.
Οι Φαίακες τον τιμούν με νέα δώρα και τον στέλνουν με γρήγορο πλοίο. Ο ήρωας κοιμάται βαθιά σε όλο το ταξίδι και οι ναύτες τον αφήνουν στο λιμάνι του Φόρκυνα στην Ιθάκη.
Ο Ποσειδώνας θυμώνει με τους Φαίακες και πετρώνει το πλοίο τους. Ο Αλκίνοος θυμάται μια παλιά μαντεία και οι Φαίακες θυσιάζουν στον θεό.
Οι Απόλογοι διηγούνται σε πρώτο πρόσωπο τα δύο πρώτα χρόνια των περιπλανήσεων και μπαίνουν μέσα στη Φαιακίδα με τον εγκιβωτισμό.
Η δράση της Οδύσσειας κρατά 41 μέρες: Τηλεμάχεια (1η-6η), νόστος ως τη Σχερία (7η-31η), Φαιακίδα (32η-34η) και Ιθάκη (35η-41η).

Τι άλλαξε

Ο Οδυσσέας φτάνει στη Σχερία ανώνυμος ναυαγός και φεύγει τιμημένος ήρωας. Με την άφιξή του στην Ιθάκη τελειώνει ο ρόλος της Φαιακίδας.

Πρόσωπα

Οδυσσέας: αφηγείται τις τελευταίες περιπέτειές του
Κίρκη: τον προειδοποιεί για τους κινδύνους του ταξιδιού
Σειρήνες: μαγεύουν τους ναυτικούς με το τραγούδι τους
Σκύλλα: τέρας με έξι κεφάλια, αρπάζει έξι συντρόφους
Χάρυβδη: ρουφά και ξερνά τη θάλασσα τρεις φορές τη μέρα
Ευρύλοχος: πείθει τους συντρόφους να σφάξουν τα βόδια
Ήλιος: ζητά τιμωρία για τα ιερά βόδια του
Δίας: κεραυνοβολεί το πλοίο των συντρόφων
Ποσειδώνας: εκδικείται τους Φαίακες πετρώνοντας το πλοίο
Αλκίνοος: βλέπει στο πέτρωμα την επαλήθευση μαντείας
Καλυψώ: στο νησί της φτάνει ο ναυαγός Οδυσσέας

Όροι

Συμπληγάδες: βράχοι που ανοιγοκλείνουν ασταμάτητα
Θρινακία: νησί με τα ιερά βόδια του Ήλιου
Σχερία: χώρα των Φαιάκων, ίσως η Κέρκυρα
λιμάνι του Φόρκυνα: εκεί αφήνουν τον Οδυσσέα στην Ιθάκη
Ωγυγία: το νησί της Καλυψώς
καρίνα: το κάτω μακρύ δοκάρι του πλοίου
αιτιολογικός μύθος: εξηγεί απλά ένα φαινόμενο της φύσης
πέτρωμα του πλοίου: η τιμωρία των Φαιάκων από τον Ποσειδώνα
Αλκίνου Απόλογοι: οι περιπέτειες που λέει ο ήρωας στη Σχερία
Φαιακίδα: το μέρος του έπους στη χώρα των Φαιάκων
Τηλεμάχεια: ραψωδίες α-δ, η δράση του Τηλέμαχου
εγκιβωτισμός: ιστορία μέσα σε ιστορία, σε α΄ πρόσωπο
in medias res: η αφήγηση αρχίζει από τη μέση
αναδρομική διήγηση: αφήγηση γεγονότων του παρελθόντος
41 μέρες: η διάρκεια της δράσης της Οδύσσειας
νήπιοι σύντροφοι: ανόητοι, γιατί έφαγαν τα βόδια

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ξεφεύγει ο Οδυσσέας από τις Σειρήνες;

Ακολουθεί τις οδηγίες της Κίρκης: βουλώνει με κερί τα αυτιά των συντρόφων και τους ζητά να τον δέσουν σφιχτά στο κατάρτι. Έτσι ακούει το μαγικό τραγούδι τους χωρίς να μπορεί να πάει κοντά τους.

Γιατί χάνονται όλοι οι σύντροφοι του Οδυσσέα;

Στη Θρινακία, όσο ο Οδυσσέας κοιμάται, ο Ευρύλοχος τους πείθει να σφάξουν τα ιερά βόδια του Ήλιου, αν και είχαν ορκιστεί να μην τα αγγίξουν. Ο Ήλιος ζητά τιμωρία και ο Δίας κεραυνοβολεί το πλοίο στο πέλαγος. Σώζεται μόνο ο Οδυσσέας.

Τι είναι ο εγκιβωτισμός στην Οδύσσεια;

Είναι η μεταφορά ενός μεγάλου μέρους της ιστορίας από την αρχή στη μέση, ως αναδρομική διήγηση σε πρώτο πρόσωπο. Οι περιπέτειες των πρώτων χρόνων μπαίνουν στις δύο νύχτες στη Σχερία, μέσα στο πλαίσιο της Φαιακίδας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα