απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.2

Κ.Π. Καβάφης, «Δέησις»

Ένα σύντομο ποίημα του Καβάφη, δημοσιευμένο το 1898: μια μάνα ανάβει κερί στην Παναγία για να γυρίσει ο γιος της ο ναύτης, ενώ η εικόνα ξέρει ήδη ότι εκείνος χάθηκε στη θάλασσα. Το μάθημα εξετάζει την αγωνία της μάνας, τη γλώσσα του ποιήματος και την τραγική ειρωνεία.

Α΄ Γυμνασίου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 4 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η θάλασσα έχει πάρει έναν ναύτη στα βάθη της.
  2. Η μάνα του, χωρίς να το ξέρει, ανάβει ένα ψηλό κερί μπροστά στην Παναγία για να γυρίσει γρήγορα ο γιος της και να έχει καλό καιρό.
  3. Όλη την ώρα αφουγκράζεται τον άνεμο, γεμάτη αγωνία.
  4. Όσο εκείνη προσεύχεται, η εικόνα ακούει σοβαρή και λυπημένη, γιατί ξέρει ότι ο γιος δεν θα γυρίσει.
  5. Οι ερωτήσεις ζητούν τις φάσεις της αγωνίας της μάνας και τις λέξεις του ποιήματος που αποκλίνουν από την κοινή νεοελληνική.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Κ.Π. Καβάφης
ο ποιητής (1863-1933)· το ποίημα είναι ένα από τα 154 «αναγνωρισμένα» του
η μάνα
περιμένει το γιο της και προσεύχεται στην Παναγία, χωρίς να ξέρει ότι πνίγηκε
ο ναύτης
ο γιος που τον πήρε η θάλασσα
η εικόνα της Παναγίας
ακούει την προσευχή σοβαρή και λυπημένη, ξέροντας την αλήθεια

Όροι

δέηση
παρακλητική προσευχή· στο ποίημα η μάνα «προσεύχεται και δέεται» μπροστά στην Παναγία
τραγική ειρωνεία
όταν ένα πρόσωπο γνωρίζει την πραγματικότητα και ένα άλλο όχι
«αναγνωρισμένα» ποιήματα
τα 154 ποιήματα που ο Καβάφης έβαλε στο επίσημο σώμα της ποίησής του
αναθήματα, τάματα
αφιερώματα των πιστών σε εκκλησίες και μοναστήρια, π.χ. για την ανάρρωση ενός ασθενούς

Χρονολογίες

1863
Γέννηση του Κ.Π. Καβάφη
1898
Δημοσίευση της «Δέησις» του Καβάφη
1933
Θάνατος του Κ.Π. Καβάφη

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι συμβαίνει στο ποίημα «Δέησις»;

Ένας ναύτης έχει πνιγεί, αλλά η μάνα του δεν το ξέρει. Ανάβει ένα ψηλό κερί στην εικόνα της Παναγίας και προσεύχεται να γυρίσει γρήγορα, ενώ η εικόνα ακούει λυπημένη, γιατί ξέρει πως ο γιος δεν θα έρθει.

Πού βρίσκεται η τραγική ειρωνεία στη «Δέησιν»;

Το βιβλίο εξηγεί ότι τραγική ειρωνεία υπάρχει όταν ένα πρόσωπο γνωρίζει την πραγματικότητα και το άλλο όχι. Εδώ η εικόνα της Παναγίας ξέρει ότι ο ναύτης χάθηκε, ενώ η μάνα ελπίζει και περιμένει.

Γιατί λέμε το ποίημα «αναγνωρισμένο»;

Είναι ένα από τα 154 ποιήματα που ο ίδιος ο Καβάφης θεώρησε ότι τον ικανοποιούν απόλυτα και τα έβαλε στο επίσημο σώμα της ποίησής του. Αυτά τα ποιήματα τα λέμε «αναγνωρισμένα».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.