απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.3

Δημοτικό τραγούδι, «Ύπνε μου και έπάρε μου το»

Καρπαθιώτικο νανούρισμα που τραγουδιέται στο έθιμο των «Εφτά», επτά μέρες μετά τη γέννηση ενός παιδιού: η μητέρα παρακαλεί τον ύπνο να πάρει το μωρό της και του τάζει δώρα, ενώ εύχεται καλή μοίρα στη νεογέννητη κόρη της.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Ο τραγουδιστής ζητά από τον ύπνο να πάρει το μωρό, να το νανουρίσει, να το ταΐσει μήλα και κουλούρια και να το ραντίσει με ροδόσταμο.
  2. Για αντάλλαγμα τάζει στον ύπνο τρεις χώρες, τρία χωριά και τρία μοναστήρια.
  3. Λέει στην κόρη ότι της παράγγειλε από την Αλεξάνδρεια πλουμιστό τσεμπέρι με χάντρες και ότι γιατροί και δικηγόροι τη λογαριάζουν για νύφη.
  4. Εύχεται η μοίρα να της υφαίνει καλό ριζικό και ζητά από τον ύπνο να την πάει σε περιβόλια με δέντρα και καρπούς.
  5. Παρακαλεί τον ύπνο να πάρει το παιδί μικρό και να το φέρει μεγάλο, και το αφήνει να κοιμηθεί με την Παναγία, τον Αϊ-Γιάννη και τον Χριστό.
  6. Κλείνει με την ευχή να ζήσει μέσα στην αφθονία και σε μεγάλα αρχοντικά.

Όροι

έθιμο των «Εφτά»
καρπαθιώτικο έθιμο: επτά μέρες μετά τη γέννηση οι συγγενείς κουνούν το βρέφος σε μεταξωτή κουβέρτα και του τραγουδούν
μαντινάδες
τα τραγούδια που λένε στο βρέφος στον σκοπό του νανουρίσματος
έπαρε
πάρε
λουάρι
αμύθητα πλούτη
Αλεξάνδρα
Αλεξάνδρεια
τσεμπέρι
πλουμιστό μαντίλι για το κεφάλι
τα χάντρα (το χάντρο)
οι χάντρες, το μάλαμα
λουαριάζουσι
λογαριάζουνε, υπολογίζουν ως μελλοντική νύφη
τώπαρε
πάρε το

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι το έθιμο των «Εφτά» στην Κάρπαθο;

Επτά μέρες μετά τη γέννηση μαζεύονται οι συγγενείς στο σπίτι του παιδιού. Βάζουν το βρέφος σε μεταξωτή κουβέρτα, την κουνούν κρατώντας τις τέσσερις άκρες και του τραγουδούν μαντινάδες στον σκοπό του νανουρίσματος.

Τι τάζει ο τραγουδιστής στον ύπνο;

Του τάζει τρεις χώρες, τρία χωριά και τρία μοναστήρια: την Κάρπαθο με τα νερά, τη Ρόδο με τα πλούτη και την Κωνσταντινούπολη με το πολύ «λουάρι».

Τι σημαίνει «λουάρι» και «λουαριάζουσι»;

Λουάρι σημαίνει αμύθητα πλούτη. Λουαριάζουσι σημαίνει λογαριάζουν, δηλαδή υπολογίζουν την κόρη ως μελλοντική νύφη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.