απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Θ.5

Τα γράμματα και οι τέχνες των ελληνιστικών χρόνων

Στα ελληνιστικά βασίλεια τα γράμματα και οι τέχνες ανθίζουν με τη στήριξη των βασιλέων, και η «κοινή» ελληνική γίνεται η γλώσσα όλων των μορφωμένων. Γεννιούνται νέες φιλοσοφίες, προοδεύουν οι επιστήμες και η τεχνολογία, και η τέχνη γίνεται πιο ρεαλιστική και δραματική.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Θ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Οι καλλιτέχνες και οι σοφοί δουλεύουν πια στις αυλές των βασιλέων, που τους στηρίζουν για να λαμπρύνουν την εξουσία τους.
  2. Ο ελληνικός πολιτισμός παίρνει στοιχεία από την Ανατολή και την Αίγυπτο και η «κοινή» γίνεται επίσημη γλώσσα.
  3. Η Ακαδημία και το Λύκειο συνεχίζουν, αλλά κυριαρχούν οι επικούρειοι και οι στωικοί· υπάρχουν και σκεπτικιστές και κυνικοί.
  4. Φιλόλογοι μελετούν γραμματική και ετυμολογία· ιδρύονται βιβλιοθήκες στην Αλεξάνδρεια, στην Πέργαμο και στην Αντιόχεια.
  5. Ιστορικοί όπως ο Πολύβιος και ο Διόδωρος γράφουν παγκόσμια ιστορία· ακμάζουν μαθηματικά, αστρονομία, ιατρική, γεωγραφία.
  6. Στη λογοτεχνία ξεχωρίζουν η Νέα Κωμωδία του Μενάνδρου, οι ελεγείες του Καλλιμάχου και η βουκολική ποίηση του Θεοκρίτου.
  7. Η αρχιτεκτονική φτιάχνει εντυπωσιακά σύνολα: Ασκληπιείο της Κω, ιερό της Λίνδου, ακρόπολη της Περγάμου.
  8. Η γλυπτική γίνεται ρεαλιστική (γέροι, ψαράδες, νάνοι) και δραματική (μπαρόκ) ή ανάλαφρη (ροκοκό)· ανθίζουν το πορτρέτο και το ψηφιδωτό.

Πρόσωπα

Επίκουρος
ίδρυσε τη σχολή του «Κήπου»
Ζήνων ο Κιτιεύς
ιδρυτής της στωικής φιλοσοφίας
Ευκλείδης
μαθηματικός στην Αλεξάνδρεια
Αρχιμήδης
μαθηματικός και μηχανικός από τις Συρακούσες
Αρίσταρχος ο Σάμιος
αστρονόμος
Ερατοσθένης
γεωγράφος από την Κυρήνη
Ήρων
κατασκεύασε αυτόματες μηχανές
Κτησίβιος
εφευρέτης της ύδραυλης
Μένανδρος
ποιητής της Νέας Κωμωδίας
Θεόκριτος
ποιητής βουκολικών ειδυλλίων
Ερμογένης
αρχιτέκτονας, έγραψε για τον ιωνικό ρυθμό

Όροι

κοινή
η ελληνική γλώσσα των ελληνιστικών χρόνων
επικούρειοι
αναζητούν γαλήνη χωρίς πάθη και φόβο
στωικοί
ζωή σύμφωνη με τη φύση και την αρετή
Κήπος
η σχολή του Επίκουρου στην Αθήνα
Ποικίλη Στοά
το κέντρο της στωικής σχολής
φιλολογία
μελέτη γλώσσας και κειμένων
περγαμηνή
υλικό γραφής από δέρμα ζώων
ύδραυλη
μουσικό όργανο που δουλεύει με νερό
Νέα Κωμωδία
σατιρίζει ανθρώπινους χαρακτήρες
βουκολική ποίηση
ποίηση για τη ζωή στην ύπαιθρο
ελληνιστικό μπαρόκ
ένταση, πάθος και ορμητική κίνηση
κοινωνικός ρεαλισμός
μορφές όπως είναι στην πραγματικότητα
ψηφιδωτό
εικόνα από μικρές ψηφίδες
βωμός της Περγάμου
βωμός με ζωφόρο της Γιγαντομαχίας

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Σε τι διέφεραν οι επικούρειοι από τους στωικούς;

Ο Επίκουρος, στον «Κήπο» του, δίδασκε ότι η γαλήνη βρίσκεται στην ηδονή, δηλαδή σε μια ήρεμη ζωή χωρίς πάθη και χωρίς φόβο του θανάτου, με φιλία και δικαιοσύνη. Οι στωικοί του Ζήνωνα, στην Ποικίλη Στοά, ζητούσαν ζωή σύμφωνη με τη φύση και την αρετή και δεν έκαναν διακρίσεις ανάμεσα στους ανθρώπους.

Ποιες επιστήμες προόδευσαν στα ελληνιστικά χρόνια;

Η φιλολογία, με μελέτη της γραμματικής και των ομηρικών κειμένων, τα μαθηματικά με τον Ευκλείδη και τον Αρχιμήδη, η αστρονομία με τον Αρίσταρχο, η ιατρική με τον Ηρόφιλο, η γεωγραφία με τον Ερατοσθένη και τον Στράβωνα. Στην Αλεξάνδρεια και στην Πέργαμο ιδρύθηκαν μεγάλες βιβλιοθήκες.

Γιατί οι τεχνικές εφευρέσεις δεν άλλαξαν την οικονομία;

Εφευρέθηκαν πολεμικές μηχανές, η ύδραυλη του Κτησίβιου και αυτόματα του Ήρωνα, αλλά δεν χρησιμοποιήθηκαν για να αυξήσουν την παραγωγή. Κατά το βιβλίο, πιθανότατα γιατί υπήρχαν άφθονοι και φτηνοί εργάτες, οι δούλοι.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.