απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ε.3

Η λειτουργία του πολιτεύματος. Οι λειτουργίες

Στην αθηναϊκή δημοκρατία του 5ου αιώνα π.Χ. κυρίαρχη είναι η Εκκλησία του Δήμου, με τη Βουλή των Πεντακοσίων, τους δέκα στρατηγούς και το λαϊκό δικαστήριο της Ηλιαίας. Τα έξοδα της πόλης καλύπτουν οι πλούσιοι με τις λειτουργίες.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Ε15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ως το 462 π.Χ. το πολίτευμα λειτουργεί περίπου όπως το οργάνωσε ο Κλεισθένης· μετά ο δήμος ασκεί όλη την εξουσία.
  2. Το ανώτατο όργανο είναι η Εκκλησία του Δήμου, όπου ανήκουν όλοι οι ελεύθεροι πολίτες.
  3. Η Βουλή των Πεντακοσίων έχει θητεία ενός έτους και ετοιμάζει τα σχέδια νόμων (προβούλευμα).
  4. Οι εννέα άρχοντες κληρώνονται και το αξίωμά τους γίνεται τυπικό· κύριοι άρχοντες γίνονται οι δέκα στρατηγοί.
  5. Ο Άρειος Πάγος κρατά μόνο τις δίκες για φόνο εκ προμελέτης και εμπρησμό.
  6. Η Ηλιαία έχει 6.000 δικαστές σε δέκα τμήματα και δικάζει όλες τις άλλες υποθέσεις.
  7. Ο στόλος, οι γιορτές, το θέατρο και οι πρεσβείες χρειάζονται πολλά χρήματα, που τα δίνουν οι πλούσιοι με τις λειτουργίες.
  8. Όσοι πλήρωναν λειτουργίες τιμούνταν, π.χ. έστηναν μνημείο όταν νικούσε ο χορός τους, όπως το μνημείο του Λυσικράτους.

Πρόσωπα

Κλεισθένης
οργάνωσε το πολίτευμα που εξελίχθηκε
Εφιάλτης
μετέφερε τις δίκες στην Ηλιαία
Περικλής
με αυτόν η δημοκρατία φτάνει στο απόγειο
Λυσίας
ρήτορας που απαριθμεί τα έξοδα λειτουργιών

Όροι

Εκκλησία του Δήμου
συνέλευση όλων των ελεύθερων πολιτών
Βουλή των Πεντακοσίων
ετήσιο σώμα που ετοίμαζε τους νόμους
προβούλευμα
σχέδιο νόμου της Βουλής
δέκα στρατηγοί
οι κύριοι ανώτατοι άρχοντες
εννέα άρχοντες
κληρωτοί, με τυπικό πια ρόλο
Ηλιαία
λαϊκό δικαστήριο με 6.000 δικαστές
Άρειος Πάγος
δίκαζε φόνο εκ προμελέτης και εμπρησμό
λειτουργίες
έξοδα της πόλης που πλήρωναν οι πλούσιοι
τριηραρχία
συντήρηση ενός πολεμικού πλοίου
χορηγία
έξοδα για θεατρική παράσταση
γυμνασιαρχία
έξοδα για την άσκηση αθλητών
εστίαση
δημόσιο γεύμα για τα μέλη μιας φυλής
χορηγικό μνημείο
μνημείο για νίκη σε δραματικούς αγώνες

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιο ήταν το κυρίαρχο όργανο της αθηναϊκής δημοκρατίας;

Η Εκκλησία του Δήμου, όπου ανήκαν όλοι οι ελεύθεροι πολίτες. Κάθε πολίτης μπορούσε να μιλήσει ελεύθερα, και οι αποφάσεις της καθόριζαν όλη την πολιτική της πόλης. Τους νόμους τους προετοίμαζε η Βουλή των Πεντακοσίων με το προβούλευμα.

Πώς λειτουργούσε η Ηλιαία;

Ήταν λαϊκό δικαστήριο με 6.000 δικαστές, που εκλέγονταν από την Εκκλησία για έναν χρόνο. Χωριζόταν σε δέκα τμήματα, ένα για κάθε φυλή. Δίκαζε όλες τις υποθέσεις εκτός από φόνο εκ προμελέτης και εμπρησμό, που έμειναν στον Άρειο Πάγο.

Τι ήταν οι λειτουργίες;

Ήταν ένας έξυπνος τρόπος φορολογίας: οι πλούσιοι πλήρωναν μεγάλα έξοδα της πόλης και κέρδιζαν τιμή. Οι κυριότερες ήταν η τριηραρχία (συντήρηση πλοίου), η χορηγία (θεατρική παράσταση), η γυμνασιαρχία (αθλητές) και η εστίαση (δημόσιο γεύμα).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.