απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Δ.10

Η τέχνη

Η αρχαϊκή τέχνη αφήνει τους πρώτους μνημειακούς λίθινους ναούς, σε δωρικό και ιωνικό ρυθμό, και τα πρώτα μεγάλα μαρμάρινα αγάλματα, τους κούρους και τις κόρες. Στην κεραμική εμφανίζονται η μελανόμορφη και η ερυθρόμορφη τεχνική.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Δύο μεγάλα επιτεύγματα: οι λίθινοι ναοί και τα λίθινα αγάλματα φυσικού ή μεγαλύτερου μεγέθους· επιδρούν η Ανατολή και η Αίγυπτος.
  2. Ο ναός χτίζεται από πέτρα ή μάρμαρο και θυμίζει το μυκηναϊκό μέγαρο: πρόναος, σηκός, οπισθόδομος, πτερό.
  3. Ο δωρικός ρυθμός γεννιέται στην Πελοπόννησο, ο ιωνικός στο Αιγαίο και τη Μικρά Ασία.
  4. Αρχιτεκτονικά γλυπτά, λιοντάρια, τέρατα και μύθοι στολίζουν το πάνω μέρος των ναών.
  5. Τα πρώτα μεγάλα αγάλματα γίνονται στην Κρήτη και στη Νάξο· ένα άγαλμα κόστιζε πολύ και χρειαζόταν έναν χρόνο δουλειάς.
  6. Οι κούροι είναι γυμνοί νέοι όρθιοι, οι κόρες ντυμένες και στολισμένες κοπέλες· οι μορφές είναι ακίνητες, με το αριστερό πόδι μπροστά.
  7. Στην κεραμική η γεωμετρική διακόσμηση δίνει τη θέση της στη φυτική και την εικονιστική· κέντρα είναι η Κόρινθος και η Αθήνα.
  8. Η μελανόμορφη τεχνική έχει μαύρες μορφές σε κόκκινο φόντο και η ερυθρόμορφη κόκκινες μορφές σε μαύρο φόντο.

Πρόσωπα

Αριστίων ο Πάριος
γλύπτης της κόρης Φρασίκλειας
Γενέλεως
γλύπτης αγαλμάτων οικογένειας στη Σάμο

Όροι

πρόναος
ανοιχτός προθάλαμος του ναού
σηκός
το κυρίως δωμάτιο του ναού
οπισθόδομος
ανοιχτό δωμάτιο στο πίσω μέρος
πτερό
σειρά κιόνων γύρω από τον ναό
δωρικός ρυθμός
κοντός, βαρύς, αυστηρός κίονας
ιωνικός ρυθμός
ψηλός, κομψός κίονας με έλικες
κιονόκρανο
το πάνω μέρος του κίονα
αρχιτεκτονικά γλυπτά
γλυπτά που στολίζουν τον ναό
κούρος
άγαλμα γυμνού νέου άνδρα
κόρη
άγαλμα ντυμένης νέας κοπέλας
επιτύμβια στήλη
ανάγλυφη πλάκα πάνω σε τάφο
μελανόμορφη τεχνική
μαύρες μορφές σε κόκκινο φόντο
ερυθρόμορφη τεχνική
κόκκινες μορφές σε μαύρο φόντο
αρύβαλλος
μικρό αγγείο για αρώματα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Από ποια μέρη αποτελείται ένας αρχαίος ναός;

Από τον πρόναο, έναν ανοιχτό προθάλαμο με δύο κίονες, και τον σηκό, το κυρίως δωμάτιο. Συχνά προστίθεται πίσω ο οπισθόδομος και γύρω από όλο το κτίριο μια σειρά από κίονες, το πτερό.

Πώς ξεχωρίζουμε τον δωρικό από τον ιωνικό ρυθμό;

Κυρίως από τους κίονες. Ο δωρικός κίονας είναι κοντύτερος, βαρύς και αυστηρός. Ο ιωνικός είναι ψηλότερος και κομψότερος, με κιονόκρανο που καταλήγει σε έλικες.

Ποια η διαφορά μελανόμορφης και ερυθρόμορφης τεχνικής;

Στη μελανόμορφη οι μορφές ζωγραφίζονται μαύρες πάνω στο κοκκινωπό πηλό και οι λεπτομέρειες χαράζονται. Στην ερυθρόμορφη, που εμφανίζεται στο τέλος της εποχής, γίνεται το αντίθετο: οι μορφές μένουν κόκκινες πάνω σε μαύρο γυαλιστερό φόντο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.