Μετά τον θάνατο του Μάρκου Αυρηλίου η αυτοκρατορία περνά μεγάλη κρίση: η οικονομία καταρρέει, ο στρατός ανεβοκατεβάζει αυτοκράτορες και οι εχθροί εισβάλλουν. Ο Διοκλητιανός τη σώζει με την Τετραρχία και μεταφέρει την έδρα του στην ελληνική Ανατολή.
Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία · Ενοτητα Ι · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η οικονομία καταρρέει και το κράτος παραλύει.
Η διαδοχή δεν είναι ρυθμισμένη· οι Πραιτωριανοί και ο στρατός επιβάλλουν αυτοκράτορες.
Οι εξωτερικοί εχθροί εκμεταλλεύονται το χάος και εισβάλλουν.
Τι έγινε
Μετά τον θάνατο του Μάρκου Αυρηλίου η αυτοκρατορία μπαίνει σε βαθιά κρίση.
Οι αυτοκράτορες αλλάζουν συνεχώς και οι θεσμοί καταρρέουν· επικρατεί αναρχία.
Στρατιωτικοί ιλλυρικής καταγωγής, με κορυφαίο τον Διοκλητιανό (284-305), ανορθώνουν το κράτος.
Ο Διοκλητιανός μοιράζεται την εξουσία με τον Μαξιμιανό, που παίρνει τον τίτλο του αυγούστου.
Το 293 κάθε αύγουστος παίρνει έναν καίσαρα· η αυτοκρατορία κυβερνάται από την Τετραρχία.
Η Ρώμη μένει τυπικά πρωτεύουσα, αλλά οι τετράρχες έχουν έδρες σε άλλες πόλεις.
Ο Διοκλητιανός εγκαθίσταται στη Νικομήδεια· το ανατολικό τμήμα γίνεται σιγά σιγά ελληνικό.
Πρόσωπα
Μάρκος Αυρήλιος
μετά τον θάνατό του αρχίζει η κρίση
Διοκλητιανός
αυτοκράτορας που δημιούργησε την Τετραρχία
Μαξιμιανός
ο δεύτερος αύγουστος
Πραιτωριανοί
η αυτοκρατορική φρουρά
Ιουβενάλης
Ρωμαίος σατιρικός ποιητής
Gibbon
νεότερος ιστορικός που κρίνει τον Διοκλητιανό
Όροι
κρίση του 3ου αιώνα
οικονομική και πολιτική κατάρρευση
Πραιτωριανοί
φρουρά που επέβαλλε αυτοκράτορες
αναρχία
κατάσταση χωρίς σταθερή εξουσία
Ιλλυριοί αυτοκράτορες
στρατιωτικοί που ανόρθωσαν το κράτος
Τετραρχία
διακυβέρνηση από τέσσερις άρχοντες
αύγουστος
τίτλος των δύο ανώτερων τετραρχών
καίσαρας
τίτλος του βοηθού ενός αυγούστου
Νικομήδεια
η έδρα του Διοκλητιανού στη Βιθυνία
άρτος και θεάματα
ό,τι ζητούσε ο ρωμαϊκός όχλος
εισβολές
οι εχθροί περνούν τα οχυρωμένα σύνορα
Χρονολογίες
284
Ο Διοκλητιανός γίνεται αυτοκράτορας
293
Ο Διοκλητιανός μοιράζει την εξουσία (τετραρχία)
305
Τέλος της βασιλείας του Διοκλητιανού
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια ήταν τα αίτια της κρίσης του 3ου αιώνα μ.Χ.;
Η κατάρρευση της οικονομίας, που παρέλυσε το κράτος, και το άλυτο πρόβλημα της διαδοχής: οι Πραιτωριανοί και τα στρατεύματα των επαρχιών επέβαλλαν δικούς τους αυτοκράτορες. Ακολούθησε αναρχία, ενώ οι εξωτερικοί εχθροί πέρασαν τα σύνορα.
Τι ήταν η Τετραρχία;
Το σύστημα του Διοκλητιανού: η εξουσία μοιράστηκε σε δύο αυγούστους (Διοκλητιανός και Μαξιμιανός) και από το 293 ο καθένας πήρε έναν βοηθό με τον τίτλο του καίσαρα. Έτσι τέσσερις άρχοντες κυβερνούσαν, ο καθένας από δική του έδρα, με καθοδηγητή τον Διοκλητιανό.
Γιατί ο Διοκλητιανός εγκαταστάθηκε στη Νικομήδεια;
Γιατί κατάλαβε ότι η ανατολική πλευρά της αυτοκρατορίας ήταν πολυανθρωπότερη και πλουσιότερη. Η Νικομήδεια της Βιθυνίας βρισκόταν σε ελληνική περιοχή, και έτσι το ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας σιγά σιγά έγινε ελληνικό.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.