Η πεζογραφία της γενιάς του 1880: η στροφή από τα ιστορικά μυθιστορήματα στα ηθογραφικά διηγήματα της υπαίθρου, ο ρεαλισμός και ο νατουραλισμός, ο Βιζυηνός, ο Παπαδιαμάντης, ο Καρκαβίτσας, ο Ξενόπουλος, ο Θεοτόκης, η Πηνελόπη Δέλτα και άλλοι.
Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία της Λογοτεχνίας · Ενοτητα 6α · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι πεζογράφοι αφήνουν το ιστορικό μυθιστόρημα για το σύντομο ηθογραφικό διήγημα· όργανό τους το περιοδικό Εστία, με τον διαγωνισμό του 1883.
Η ηθογραφία στην αρχή ωραιοποιεί τη ζωή του χωριού· αργότερα (Ζητιάνος, Φόνισσα) δείχνει και τη σκοτεινή πλευρά.
Ο Βιζυηνός εγκαινιάζει το είδος με «Το αμάρτημα της μητρός μου» (1883)· γράφει σε πρώτο πρόσωπο, με μνήμη, αυτοβιογραφία και ψυχογράφηση.
Ο Παπαδιαμάντης γράφει σκιαθίτικα διηγήματα με αφήγηση σε καθαρεύουσα και διαλόγους στο ιδίωμα του νησιού· κορυφαία έργα το «Μοιρολόγι της φώκιας» και η Φόνισσα (1903).
Ο Καρκαβίτσας με τη Λυγερή, τον Ζητιάνο και τα Λόγια της Πλώρης· ο Κονδυλάκης με τον Πατούχα· ο Βλαχογιάννης, ο Πάλλης και ο Εφταλιώτης.
Ο Ξενόπουλος φέρνει την πεζογραφία από το χωριό στην πόλη και διευθύνει τη Διάπλαση των Παίδων.
Ο Χατζόπουλος και ο Θεοτόκης γράφουν κοινωνικό μυθιστόρημα με σοσιαλιστικές ιδέες· ο Δραγούμης υμνεί τον Μακεδονικό αγώνα.
Η Πηνελόπη Δέλτα και ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου (Ψηλά βουνά) ανανεώνουν την παιδική λογοτεχνία· ο Ψυχάρης γράφει το «Ταξίδι μου».
Πρόσωπα
Γεώργιος Βιζυηνός
Θρακιώτης εισηγητής του ηθογραφικού διηγήματος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Σκιαθίτης, συγγραφέας της Φόνισσας
Ανδρέας Καρκαβίτσας
συγγραφέας του Ζητιάνου και των Λόγιων της Πλώρης
Ιωάννης Κονδυλάκης
Κρητικός, συγγραφέας του Πατούχα
Γρηγόριος Ξενόπουλος
εισηγητής της αστικής πεζογραφίας
Κωνσταντίνος Θεοτόκης
Κερκυραίος του κοινωνικού μυθιστορήματος
Πηνελόπη Δέλτα
συγγραφέας παιδικών μυθιστορημάτων, όπως ο Τρελλαντώνης
Σύντομη αφήγηση για τη ζωή στην ελληνική ύπαιθρο και τους απλούς ανθρώπους της, με απλή πλοκή, γλώσσα με ιδιωματισμούς και αγάπη για τους ταπεινούς. Ξεκίνησε με τον διαγωνισμό της Εστίας (1883), όταν ο Νικόλαος Πολίτης κάλεσε τους συγγραφείς να αντλήσουν από τα ήθη και τα έθιμα.
Ποια είναι η υπόθεση της Φόνισσας του Παπαδιαμάντη;
Η γριά Χαδούλα (Φραγκογιαννού) νιώθει ότι όλη της η ζωή ήταν σκλαβιά για τους άλλους· ο νους της θολώνει και πνίγει μικρά κορίτσια, πιστεύοντας ότι τα γλιτώνει από τη φτώχεια. Κυνηγημένη από τους χωροφύλακες, πνίγεται στη θάλασσα.
Ποια είναι η διαφορά ρεαλισμού και νατουραλισμού;
Ο ρεαλισμός, από τη Γαλλία, ζητά πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας με παρατήρηση, όπως στις θετικές επιστήμες. Ο νατουραλισμός του Ζολά είναι η κορύφωσή του: τονίζει τις άσχημες πλευρές της ζωής, την αθλιότητα και τη διαφθορά, με ήρωες του περιθωρίου.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.