απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5.2

2. Η Επτανησιακή Σχολή

Η Επτανησιακή Σχολή του 19ου αιώνα: ποίηση στη δημοτική με θέματα την πατρίδα, τη φύση και τον αγνό έρωτα, ο ρομαντισμός, ο Διονύσιος Σολωμός και το έργο του, οι σολωμικοί ποιητές, ο Κάλβος, ο Βαλαωρίτης, ο Λασκαράτος και ο Μαβίλης.

Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία της Λογοτεχνίας · Ενοτητα 5 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Τα Επτάνησα, χωρίς οθωμανική κατάκτηση και σε επαφή με τη Δύση, αναπτύσσουν λογοτεχνία, μουσική και ζωγραφική· η παραγωγή τους του 19ου αιώνα λέγεται Επτανησιακή Σχολή.
  2. Ο ρομαντισμός ξεκινά από τη Γερμανία ως αντίδραση στον ορθολογισμό, στρέφεται στον Μεσαίωνα, στις λαϊκές ρίζες και στη φαντασία.
  3. Οι ποιητές χωρίζονται σε προσολωμικούς, σολωμικούς (η κυρίως Σχολή) και εξωσολωμικούς (Κάλβος, Βαλαωρίτης).
  4. Ο Σολωμός (1798-1857) σπούδασε στην Ιταλία, γύρισε στη Ζάκυνθο και από το 1828 έζησε στην Κέρκυρα· ανέδειξε τη δημοτική ως γλώσσα της ποίησης και τελειοποίησε τον δεκαπεντασύλλαβο.
  5. Οι δύο πρώτες στροφές του Ύμνου εις την Ελευθερίαν έγιναν ο Εθνικός Ύμνος σε μουσική του Μάντζαρου· το έργο του συγκέντρωσε ο Πολυλάς στα «Ευρισκόμενα».
  6. Σολωμικοί: ο Πολυλάς, ο Μάτεσις με τον Βασιλικό, ο Τυπάλδος, ο Τερτσέτης, ο Μαρκοράς με τον Όρκο.
  7. Ο Κάλβος γράφει ωδές με κλασικιστική μορφή· ξεχάστηκε ώσπου τον ανακάλυψε ο Παλαμάς το 1888.
  8. Ο Βαλαωρίτης γράφει πατριωτικά ποιήματα, ο Λασκαράτος σατιρικά πεζά, ο Μαβίλης σονέτα· ο Ιωάννης Ζαμπέλιος έγραψε τις πρώτες νεοελληνικές έμμετρες τραγωδίες.

Πρόσωπα

Διονύσιος Σολωμός
ο εθνικός ποιητής, γενάρχης της Σχολής
Ανδρέας Κάλβος
ποιητής των Ωδών, μαθητής του Φώσκολο
Ιάκωβος Πολυλάς
πρώτος εκδότης του Σολωμού και μεταφραστής του Ομήρου
Αντώνιος Μάτεσις
συγγραφέας του δράματος Ο Βασιλικός
Νικόλαος Μάντζαρος
μελοποίησε τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Λευκαδίτης ποιητής του Φωτεινού
Ανδρέας Λασκαράτος
σατιρικός, ο «ηθικός εισαγγελέας της κοινωνίας»
Λορέντζος Μαβίλης
ποιητής σονέτων που σκοτώθηκε στον Δρίσκο το 1912
Γεράσιμος Μαρκοράς
ποιητής του Όρκου για το Αρκάδι

Όροι

Επτανησιακή Σχολή
λογοτεχνία των Ιονίων τον 19ο αιώνα
ρομαντισμός
κίνημα της φαντασίας απέναντι στη λογική
Sturm und Drang
γερμανικό κίνημα «θύελλα και ορμή»
κλασικισμός
ρεύμα με αρχαία πρότυπα, όπως στον Κάλβο
προσολωμικοί
ποιητές πριν από τον Σολωμό
σολωμικοί
ποιητές που ακολούθησαν τον Σολωμό
εξωσολωμικοί
Επτανήσιοι έξω από την επιρροή Σολωμού
Ύμνος εις την Ελευθερίαν
ποίημα 158 στροφών, ο Εθνικός Ύμνος
Ελεύθεροι Πολιορκημένοι
επικολυρικό ποίημα για το Μεσολόγγι
Φεγγαροντυμένη
η μορφή της Ελευθερίας στον Κρητικό
Ωδαί
τα ποιήματα του Κάλβου
πεντάστιχη στροφή
4 επτασύλλαβοι και 1 πεντασύλλαβος
σονέτο
δεκατετράστιχο λυρικό ποίημα
Ο Βασιλικός
δράμα για ευγενείς και αστούς της Ζακύνθου
Τα Ευρισκόμενα
ο τόμος με το έργο του Σολωμού

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της Επτανησιακής Σχολής;

Γράφει κυρίως ποίηση (λυρική, επικολυρική, σατιρική) αποκλειστικά στη δημοτική, ακολουθεί τον ρομαντισμό και έχει θέματα την πατρίδα, τη φύση και τον αγνό έρωτα. Οι ποιητές της έχουν ιταλική μόρφωση, γράφουν λίγο και δουλεύουν με φροντίδα τον στίχο.

Ποια είναι τα κυριότερα έργα του Σολωμού;

Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν (1823, 158 στροφές), ο Λάμπρος, ο Διάλογος, ο Κρητικός (1833), ο Πόρφυρας (1849) και το έργο της ζωής του, οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, για την πολιορκία και την Έξοδο του Μεσολογγίου.

Σε τι διαφέρει ο Κάλβος από τον Σολωμό;

Ο Κάλβος είναι εξωσολωμικός: ακολουθεί τον κλασικισμό, με αρχαιοπρεπή, ιδιότυπη γλώσσα και πεντάστιχες στροφές, αλλά με ρομαντικό πάθος. Έγραψε 20 ωδές στις συλλογές Λύρα (1824) και Λυρικά (1826), τις περισσότερες για την Επανάσταση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.