Η ελληνική φιλοσοφία γεννήθηκε τον 6ο αι. π.Χ. στην Ιωνία και στην Κάτω Ιταλία, όταν οι πρώτοι φιλόσοφοι αναζήτησαν μια λογική εξήγηση για την αρχή του κόσμου. Η σελίδα παρουσιάζει τους Ίωνες, τον Ηράκλειτο, τους Πυθαγόρειους, τους Ελεάτες και τον Εμπεδοκλή.
Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · Ενοτητα 2 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η φιλοσοφία ξεκίνησε τον 6ο αιώνα π.Χ. στη Μικρά Ασία και στη Μεγάλη Ελλάδα. Οι πρώτοι φιλόσοφοι, οι «φυσικοί», ήθελαν να εξηγήσουν τη γένεση του κόσμου με τη λογική και όχι με τους μύθους.
Οι Ίωνες της Μιλήτου, Θαλής, Αναξίμανδρος και Αναξιμένης, έγραψαν σε πεζό λόγο και πρότειναν ως αρχή του κόσμου ένα στοιχείο: νερό, άπειρο, αέρα.
Ο Ξενοφάνης επέκρινε τους θεούς του Ομήρου και του Ησιόδου και μίλησε για μία ακίνητη θεότητα. Ο Ηράκλειτος είδε τον κόσμο σε συνεχή αλλαγή, με τη φωτιά και τον Λόγο να κρατούν την ισορροπία.
Στην Κάτω Ιταλία η φιλοσοφία συνδέθηκε με τον ορφισμό και τον πυθαγορισμό, που πίστευαν στη μετεμψύχωση.
Ο Πυθαγόρας ίδρυσε σχολή στην Κρότωνα και δίδαξε ότι όλα εξηγούνται με αριθμούς και ποσοτικές σχέσεις· οι Πυθαγόρειοι επηρέασαν βαθιά τον Πλάτωνα.
Οι Ελεάτες τόνισαν τη σταθερότητα. Ο Παρμενίδης μίλησε για το ένα, ακίνητο Ον και ο Ζήνων το υπερασπίστηκε με παράδοξα επιχειρήματα.
Ο Εμπεδοκλής από τον Ακράγαντα δέχτηκε τέσσερα ριζώματα (γη, αέρας, φωτιά, νερό), που ενώνει η Φιλότης και χωρίζει το Νείκος.
Πρόσωπα
Θαλής
Μιλήσιος, θεωρούσε το νερό αρχή του κόσμου
Αναξίμανδρος
μαθητής του Θαλή, αρχή του κόσμου το «ἄπειρον»
Αναξιμένης
θεωρούσε τον αέρα πρώτη αρχή
Ξενοφάνης
φιλόσοφος ποιητής από την Κολοφώνα, εμπνευστής των σίλλων
Ηράκλειτος
ο «σκοτεινός» φιλόσοφος της Εφέσου
Πυθαγόρας
μαθηματικός και φιλόσοφος από τη Σάμο
Παρμενίδης
Ελεάτης, ο φιλόσοφος του είναι
Ζήνων ο Ελεάτης
μαθητής του Παρμενίδη, με τα παράδοξα επιχειρήματα
Ποια ήταν η αρχή του κόσμου για τους Ίωνες φιλοσόφους;
Ο καθένας όριζε ένα στοιχείο ως αρχή όλων: ο Θαλής το νερό, ο Αναξίμανδρος το «ἄπειρον», μια απεριόριστη και αιώνια ύλη, και ο Αναξιμένης τον αέρα.
Σε τι διαφέρει ο Ηράκλειτος από τον Παρμενίδη;
Ο Ηράκλειτος βλέπει τον κόσμο σε διαρκή αλλαγή και είναι ο φιλόσοφος του γίγνεσθαι. Ο Παρμενίδης δέχεται ένα Ον αγέννητο, άφθαρτο και ακίνητο, και είναι ο φιλόσοφος του είναι.
Τι λέει το παράδοξο του Αχιλλέα και της χελώνας;
Είναι συλλογισμός του Ζήνωνα του Ελεάτη: ο γρήγορος Αχιλλέας δεν προλαβαίνει ποτέ τη χελώνα που ξεκίνησε μπροστά, γιατί κάθε φορά που φτάνει εκεί όπου ήταν, εκείνη έχει προχωρήσει λίγο ακόμη.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.