Αρχαία κωμωδία

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Η κωμωδία καθιερώθηκε το 486 π.Χ. στα Μεγάλα Διονύσια και στα Λήναια το 442 π.Χ.· κάθε μέρα της γιορτής οι θεατές έβλεπαν μια τετραλογία και τρεις έως πέντε κωμωδίες.
2. Κύριο γνώρισμά της είναι ο πολιτικός χαρακτήρας και η σάτιρα προσώπων με το όνομά τους, που την επέτρεπε η παρρησία της δημοκρατίας.
3. Σε θέματα παιδείας, ποίησης και μουσικής ήταν συντηρητική, χτυπούσε τους φιλοπόλεμους και υποστήριζε την ειρήνη.
4. Η δομή της είναι ελεύθερη: πρόλογος, πάροδος, αγών, παράβαση, διαλογικές σκηνές και έξοδος.
5. Ο χορός είχε 24 μέλη με αλλόκοτες στολές (σφήκες, πουλιά, βάτραχοι), που συχνά έδιναν και τον τίτλο του έργου, και χόρευε τον κόρδακα.
6. Η γλώσσα είναι η αττική που μιλούσαν όλες οι τάξεις, με παρωδίες και νέες σύνθετες λέξεις· στον διάλογο κυριαρχεί το ιαμβικό τρίμετρο.
7. Εκτός από τον Αριστοφάνη ξεχωρίζουν ο Κρατίνος, ο Κράτης, ο Εύπολις και ο Φερεκράτης· τα έργα τους έχουν χαθεί, εκτός από αποσπάσματα.

Πρόσωπα

Χιωνίδης

ο πρώτος νικητής κωμωδίας, το 486 π.Χ.

Μάγνης

παλιός κωμικός με 11 νίκες στα Μεγάλα Διονύσια

Κρατίνος

δημιουργός της πολιτικής σάτιρας, έγραψε την Πυτίνη

Εύπολις

κωμικός, φίλος και μετά εχθρός του Αριστοφάνη

Φερεκράτης

κωμικός γνωστός για την ευρηματικότητά του

Περικλής

ούτε αυτός γλίτωσε από τη σάτιρα των κωμικών

Όροι

παρρησία

η ελευθερία λόγου του κωμικού ποιητή

ὀνομαστὶ κωμῳδεῖν

σάτιρα προσώπων με το όνομά τους

άρχων βασιλεύς

οργάνωνε τους κωμικούς αγώνες στα Λήναια

αγών

αναμέτρηση δύο αντίθετων απόψεων

κατακελευσμός

ο κορυφαίος καλεί μια πλευρά να μιλήσει

πνίγος

στίχοι που λέγονται απνευστί

σφραγίς

ο έπαινος του νικητή στον αγώνα

παράβασις

ο χορός μιλά στους θεατές, εκτός δράσης

κομμάτιον

προτροπή στον χορό να αρχίσει

κόρδαξ

αστείος και άσεμνος χορός της κωμωδίας

Πυτίνη

κωμωδία του Κρατίνου, κρασοκανάτα