απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Β

Πεζογραφία

Ο πεζός λόγος εμφανίζεται τον 6ο αι. π.Χ., όταν οι στοχαστές της Ιωνίας ζητούν μια λογική εξήγηση του κόσμου αντί για τον μύθο. Στην ίδια σελίδα: ο Αίσωπος και οι αισώπειοι μύθοι.

Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · Ενοτητα Β · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Μέχρι να κλείσει ο 6ος αιώνας π.Χ., ο έντεχνος λόγος ήταν έμμετρος· ο πεζός λόγος εμφανίζεται μέσα σε αυτόν τον αιώνα.
  2. Αναπτύχθηκε για επιστημονικές και πρακτικές ανάγκες, με τη βοήθεια του θαλάσσιου εμπορίου και των αποικιών.
  3. Στις πλούσιες δημοκρατικές πόλεις της Ιωνίας οι στοχαστές αντικαθιστούν τη μυθική αφήγηση με λογική εξήγηση του κόσμου· έτσι θεμελιώνονται η φιλοσοφία και η επιστήμη.
  4. Η κριτική των μύθων οδηγεί στην «ἱστορίην», δηλαδή στην έρευνα με βάση την προσωπική παρατήρηση, για την οποία ταιριάζει ο πεζός λόγος.
  5. Πεζοί είναι και οι λαϊκοί Μύθοι, που συνδέονται με τον Αίσωπο. Μια συλλογή τους έφτιαξε ο Δημήτριος ο Φαληρεύς προς το τέλος του 4ου αιώνα π.Χ.
  6. Οι αισώπειοι μύθοι χρησιμοποιήθηκαν πολύ στην εκπαίδευση· τους μιμήθηκαν ο Βάβριος, ο Φαίδρος, ο Λαφοντέν και ο Βηλαράς.

Πρόσωπα

Φερεκύδης
από τη Σύρο, συγγραφέας της Θεολογίας
Αίσωπος
δούλος από τη Φρυγία, πατέρας του διδακτικού μύθου
Δημήτριος ο Φαληρεύς
Αθηναίος πολιτικός που συγκέντρωσε αισώπειους μύθους
Βάβριος
μυθογράφος που έγραψε έμμετρους μύθους
Φαίδρος
Ρωμαίος ποιητής μύθων στα λατινικά
Λαφοντέν
Γάλλος μυθογράφος που μιμήθηκε τους μύθους
Ιωάννης Βηλαράς
ποιητής που μιμήθηκε τους αισώπειους μύθους

Όροι

πεζός λόγος
λόγος χωρίς μέτρο, μετά τον 6ο αι. π.Χ.
καταλογάδην
σε πεζό λόγο
Θεολογία
το αρχαιότερο πεζό έργο
ορθολογική εξήγηση
εξήγηση του κόσμου με τον ορθό λόγο
από τον μύθο στον λόγο
η στροφή που θεμελιώνει τη φιλοσοφία
ἱστορίη
έρευνα με βάση την προσωπική παρατήρηση
Μύθοι
φανταστικές και διδακτικές ιστορίες
αισώπειοι μύθοι
μικρά αφηγήματα με ηθικό χαρακτήρα
λογοποιός
έτσι αποκαλεί ο Ηρόδοτος τον Αίσωπο
Μυθίαμβοι
οι έμμετροι μύθοι του Βαβρίου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιο είναι, κατά το βιβλίο, το πρώτο έργο σε πεζό λόγο;

Το έργο Θεολογία, που έγραψε ο Φερεκύδης ο Σύριος στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. Ως τότε ο έντεχνος λόγος ήταν έμμετρος.

Γιατί αναπτύχθηκε ο πεζός λόγος;

Για να εξυπηρετήσει ανάγκες της επιστήμης και της πράξης, σε μια εποχή με θαλάσσιο εμπόριο και αποικίες. Οι στοχαστές της Ιωνίας ήθελαν να εξηγήσουν τον κόσμο λογικά και ο πεζός λόγος, χωρίς ποιητικά στολίδια, το έκανε πιο καθαρά.

Ποιος ήταν ο Αίσωπος;

Δούλος από τη Φρυγία που έζησε τον 6ο αι. π.Χ. στη Σάμο και συνδέεται με τους παραδοσιακούς μύθους. Οι αισώπειοι μύθοι είναι μικρές ιστορίες με ηθικό και αλληγορικό χαρακτήρα, όπου συχνά μιλούν ζώα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.