απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 4

Αίγυπτος: Η χώρα και ο Νείλος

Ηροδότου Ιστορίες ΙΙ 3-5, 12, 19-22: ο Ηρόδοτος στην Αίγυπτο μαθαίνει από τους ιερείς για το ημερολόγιο και τους θεούς, εξηγεί ότι η χώρα είναι «δώρο του Νείλου» και εξετάζει με τη λογική τρεις θεωρίες για τις καλοκαιρινές πλημμύρες του ποταμού.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Ηρόδοτος δεν θέλει να μιλήσει πολύ για θρησκευτικά θέματα· το έργο του αφορά τα ανθρώπινα.
  2. Κατά τους Αιγυπτίους, αυτοί πρώτοι βρήκαν το έτος και το χώρισαν σε 12 μέρη με βάση τα άστρα· το ημερολόγιό τους (12 × 30 μέρες και 5 επιπλέον) είναι πιο ακριβές από το ελληνικό.
  3. Λένε επίσης ότι πρώτοι έδωσαν ονόματα σε δώδεκα θεούς, που τα πήραν μετά οι Έλληνες, και πρώτοι έχτισαν βωμούς, αγάλματα και ναούς.
  4. Όποιος δει την Αίγυπτο καταλαβαίνει ότι η γη της είναι «δώρο του ποταμού»: ακόμη και μια μέρα ταξίδι από την ακτή, η βολίδα φέρνει πηλό από βάθος έντεκα οργιών.
  5. Ο ίδιος το επιβεβαιώνει με παρατηρήσεις: η χώρα προεξέχει στη θάλασσα, στα βουνά υπάρχουν κοχύλια και αλάτι, το χώμα είναι μαύρο από τις προσχώσεις.
  6. Ο Νείλος φουσκώνει από το θερινό ηλιοστάσιο για περίπου εκατό μέρες και τον χειμώνα χαμηλώνει, αντίθετα από τους άλλους ποταμούς. Ούτε οι ιερείς ούτε άλλοι μπορούσαν να του εξηγήσουν γιατί.
  7. Ο Ηρόδοτος εξετάζει με τη λογική και απορρίπτει τρεις θεωρίες Ελλήνων: τα μελτέμια, τον Ωκεανό, το λιωμένο χιόνι. Η αληθινή αιτία είναι οι τροπικές βροχές στον Άνω Νείλο.

Πρόσωπα

Ηρόδοτος
ερευνά την Αίγυπτο και ρωτά τους ιερείς
Αιγύπτιοι ιερείς
οι πηγές των πληροφοριών του
Εκαταίος
λογογράφος, είπε πρώτος τη φράση «δώρο του ποταμού»
Θαλής
σοφός από τη Μίλητο, του αποδίδεται η θεωρία των μελτεμιών
Αναξαγόρας
φιλόσοφος, πρότεινε τη θεωρία του χιονιού

Όροι

αιγυπτιακό έτος
12 μήνες × 30 μέρες + 5 μέρες
εμβόλιμος μήνας
επιπλέον μήνας στο ελληνικό έτος
δώδεκα θεοί
κατά τους Αιγυπτίους, δικό τους εύρημα
δώρο του Νείλου
η γη που έφτιαξαν οι προσχώσεις
προσχώσεις
λάσπη που αφήνει ο ποταμός
βολίδα
μολύβι σε κλωστή για βυθομέτρηση
οργιά
μέτρο μήκους, περίπου 1,84 μ.
κοχύλια στα βουνά
απόδειξη ότι εκεί ήταν θάλασσα
Κεμ
«Μαύρη», το αιγυπτιακό όνομα της χώρας
Δέλτα
η περιοχή των εκβολών του Νείλου
θερινό ηλιοστάσιο
αρχή της πλημμύρας (22 Ιουνίου)
εκατό μέρες
διάρκεια της πλημμύρας του Νείλου
θεωρία των μελτεμιών
οι άνεμοι κρατούν πίσω το νερό
θεωρία του Ωκεανού
νερά από τον ποταμό γύρω από τη γη
θεωρία του χιονιού
νερό από χιόνι που λιώνει
τροπικές βροχές
η πραγματική αιτία της πλημμύρας
αυτοψία
ό,τι είδε ο ίδιος ο Ηρόδοτος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Ηρόδοτος λέει ότι το αιγυπτιακό ημερολόγιο είναι καλύτερο από το ελληνικό;

Οι Αιγύπτιοι, παρατηρώντας τα άστρα, έδωσαν στο έτος 12 μήνες με 30 μέρες τον καθένα και πρόσθεσαν 5 μέρες κάθε χρόνο, έτσι οι εποχές πέφτουν πάντα στη θέση τους. Οι Έλληνες έβαζαν έναν επιπλέον μήνα κάθε δύο χρόνια.

Τι σημαίνει ότι η Αίγυπτος είναι «δώρο του Νείλου»;

Ότι μεγάλο μέρος της χώρας σχηματίστηκε από τη λάσπη που κατεβάζει ο ποταμός. Ο Ηρόδοτος το στηρίζει σε όσα είδε: πηλό στον βυθό μακριά από την ακτή, κοχύλια στα βουνά, μαύρο και εύθρυπτο χώμα. Τη φράση την είχε πει πρώτος ο Εκαταίος.

Ποιες θεωρίες για τις πλημμύρες του Νείλου απορρίπτει ο Ηρόδοτος;

Τρεις: ότι τα μελτέμια εμποδίζουν τον ποταμό να χυθεί στη θάλασσα, ότι πηγάζει από τον Ωκεανό, και ότι φουσκώνει από το χιόνι που λιώνει. Την τρίτη την απορρίπτει γιατί ο Νείλος έρχεται από ζεστές χώρες, όμως αυτή ήταν η πιο κοντινή στην αλήθεια. Σήμερα ξέρουμε ότι φταίνε οι τροπικές βροχές στην Αιθιοπία και την Ανατολική Αφρική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.