Η μάχη των Πλαταιών - Το τέλος της Ἱστορίης

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Στις 17 Αυγούστου 479 π.Χ., από το πρωί, το περσικό ιππικό πιέζει τους Λακεδαιμονίους, ενώ οι Αθηναίοι είναι απασχολημένοι με τους Θηβαίους.
2. Οι Λακεδαιμόνιοι και οι Τεγεάτες μένουν μόνοι. Οι θυσίες δεν δίνουν καλά σημάδια, ενώ οι Πέρσες, πίσω από φράχτη με τα γέρρα τους, ρίχνουν βροχή τα βέλη.
3. Ο Παυσανίας κοιτάζει προς τον ναό της Ήρας και προσεύχεται. Οι Τεγεάτες ορμούν πρώτοι, οι θυσίες γίνονται ευνοϊκές και οι Σπαρτιάτες επιτίθενται.
4. Ο φράχτης πέφτει και η μάχη γίνεται σώμα με σώμα κοντά στον ναό της Δήμητρας. Οι Πέρσες σπάνε με τα χέρια τα δόρατα, αλλά χωρίς θωράκιση και πολεμική τέχνη σκοτώνονται.
5. Ο Μαρδόνιος πολεμά καβάλα σε άσπρο άλογο με χίλιους επίλεκτους. Όταν τον σκοτώνει ο Σπαρτιάτης Αρίμνηστος, οι Πέρσες τρέπονται σε φυγή. Έτσι πληρώνεται ο θάνατος του Λεωνίδα, όπως είχε πει ο χρησμός.
6. Ο Παυσανίας διατάζει να μην αγγίξει κανείς τη λεία· οι είλωτες μαζεύουν χρυσές σκηνές, κρεβάτια, κρατήρες και ακινάκες, κλέβοντας όμως και πουλώντας χρυσάφι στους Αιγινήτες για χαλκό.
7. Το ένα δέκατο των λαφύρων αφιερώνεται στους θεούς (τρίποδας στους Δελφούς, αγάλματα Δία και Ποσειδώνα) και τα υπόλοιπα μοιράζονται στις πόλεις· ο Παυσανίας παίρνει μεγάλη μερίδα.
8. Η Ἱστορίη τελειώνει με την άλωση της Σηστού και με ένα ανέκδοτο του Κύρου· έτσι πληρώνει η Ασία την ύβρη να θέλει να κατακτήσει την Ευρώπη.

Πρόσωπα

Παυσανίας

Σπαρτιάτης, γιος του Κλεομβρότου, αρχηγός στις Πλαταιές

Μαρδόνιος

Πέρσης στρατηγός, σκοτώνεται στη μάχη

Αρίμνηστος

Σπαρτιάτης που σκότωσε τον Μαρδόνιο

Λεωνίδας

ο βασιλιάς των Θερμοπυλών που εκδικούνται

Τεγεάτες

σύμμαχοι που ορμούν πρώτοι

είλωτες

μαζεύουν τα λάφυρα και κλέβουν πολλά

Κύρος

ιδρυτής των Περσών, με το ανέκδοτο του τέλους

Θουκυδίδης

γράφει για την αλαζονεία του Παυσανία αργότερα

Όροι

Πλαταιές

η τελευταία μεγάλη μάχη, 479 π.Χ.

γέρρα

ελαφριές περσικές ασπίδες από λυγαριά

θυσίες και προμηνύματα

σημάδια των θεών πριν από τη μάχη

ναός της Ήρας

προς αυτόν προσεύχεται ο Παυσανίας

ναός της Δήμητρας

εκεί γίνεται η σκληρή μάχη

βαρύς οπλισμός

πλεονέκτημα των Ελλήνων οπλιτών

τέχνη του πολέμου

γνώση που έλειπε από τους Πέρσες

εκδίκηση για τον Λεωνίδα

ο χρησμός εκπληρώνεται

λάφυρα

χρυσές σκηνές, κρεβάτια, κρατήρες

ακινάκης

μικρό πλατύ περσικό ξίφος

κρατήρας

αγγείο για ανάμειξη κρασιού με νερό

τρίποδας των Πλαταιών

χρυσός, πάνω σε τρικέφαλο χάλκινο φίδι

ένα δέκατο

το μερίδιο των θεών από τα λάφυρα

πήχυς

μέτρο μήκους, περίπου 0,53 μ.

Σηστός

η άλωσή της κλείνει την Ἱστορίη

κυκλική σύνθεση

το έργο αρχίζει και κλείνει στην Ασία