Η μάχη του Μαραθώνα

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Οι δέκα στρατηγοί είναι μοιρασμένοι: οι μισοί θέλουν μάχη και οι μισοί όχι. Ο Μιλτιάδης ζητά από τον πολέμαρχο Καλλίμαχο να κρίνει με την ψήφο του.
2. Ο Καλλίμαχος ψηφίζει υπέρ της μάχης. Ως πολέμαρχος παίρνει τη δεξιά πτέρυγα· ακολουθούν οι φυλές των Αθηναίων και στην αριστερή πτέρυγα οι Πλαταιείς.
3. Το μέτωπο έχει το μήκος του περσικού, με αδύναμο κέντρο και δυνατές πτέρυγες, για να μην κυκλωθούν από τον πολύ μεγαλύτερο εχθρό.
4. Με καλούς οιωνούς οι Αθηναίοι ορμούν τρέχοντας οκτώ στάδια, χωρίς ιππικό και τοξότες. Οι Πέρσες τους περνούν για τρελούς· ήταν όμως οι πρώτοι Έλληνες που δεν φοβήθηκαν τη μηδική στολή.
5. Η μάχη κρατά πολλές ώρες. Οι Πέρσες και οι Σάκες νικούν στο κέντρο, αλλά οι πτέρυγες των Ελλήνων νικούν, ενώνονται και κατατροπώνουν το κέντρο των Περσών, κυνηγώντας τους ως τα πλοία.
6. Πέφτουν ο Καλλίμαχος, ο στρατηγός Στησίαλος και ο Κυνέγειρος, που του έκοψαν με τσεκούρι το χέρι ενώ κρατούσε ένα περσικό πλοίο. Ο Επίζηλος τυφλώνεται χωρίς να χτυπηθεί, βλέποντας ένα γιγάντιο φάντασμα.
7. Οι Πέρσες πλέουν προς το Φάληρο, αλλά ο στρατός γυρίζει γρήγορα στην Αθήνα και εκείνοι φεύγουν για την Ασία. Οι Ερετριείς αιχμάλωτοι εγκαθίστανται κοντά στα Σούσα.
8. Δύο χιλιάδες Σπαρτιάτες φτάνουν μετά την πανσέληνο σε δύο μέρες, βλέπουν τους νεκρούς Πέρσες, συγχαίρουν τους Αθηναίους και φεύγουν. Αργότερα ο Μιλτιάδης αποτυγχάνει στην Πάρο και καταδικάζεται.

Πρόσωπα

Μιλτιάδης

Αθηναίος στρατηγός, πείθει για μάχη και σχεδιάζει την παράταξη

Καλλίμαχος

πολέμαρχος από τις Αφίδνες, ψηφίζει υπέρ της μάχης, πέφτει ήρωας

Κυνέγειρος

γιος του Ευφορίωνα, αδελφός του Αισχύλου

Στησίαλος

στρατηγός που σκοτώνεται στη μάχη

Επίζηλος

Αθηναίος που τυφλώθηκε βλέποντας φάντασμα

Ιππίας

ο τύραννος που θα επέστρεφε αν νικούσαν οι Πέρσες

Αρμόδιος και Αριστογείτων

οι τυραννοκτόνοι, πρότυπο δόξας

Τιμώ

Πάρια που σύμφωνα με την Πυθία έσπρωξε τον Μιλτιάδη στην καταστροφή

Σιμωνίδης

ποιητής του επιγράμματος για τους Μαραθωνομάχους

Όροι

πολέμαρχος

άρχοντας με ψήφο ανάμεσα στους στρατηγούς

δεξιά πτέρυγα

η θέση του πολεμάρχου στη μάχη

Πλαταιείς

σύμμαχοι στην αριστερή πτέρυγα

φυλές

οι δέκα ομάδες των Αθηναίων πολιτών

μηδίζω

πηγαίνω με το μέρος των Περσών

αδύναμο κέντρο

λίγο βάθος στη μέση της παράταξης

ενισχυμένες πτέρυγες

πυκνές γραμμές στα δύο άκρα

επίθεση τρέχοντας

οκτώ στάδια, περίπου 1.480 μ.

μηδική στολή

η φορεσιά των Περσών

Σάκες

Σκύθες, επίλεκτοι του περσικού στρατού

6.400 και 192

οι νεκροί Περσών και Αθηναίων

τύμβος του Μαραθώνα

ο τάφος των Αθηναίων νεκρών

Ποικίλη Στοά

εκεί ζωγραφίστηκε η μάχη

επίγραμμα

σύντομο ποίημα, π.χ. σε τάφο

ύβρη του Μιλτιάδη

η εκστρατεία στην Πάρο, με κακό τέλος

Σταμάτα και Ψυχικό

χωριά που πήραν όνομα από τον δρομέα