Η ενότητα εξηγεί τι είναι οι προθέσεις, τις χωρίζει σε κοινές, λόγιες και σύνθετες, δείχνει ποια πτώση τις ακολουθεί και πώς αλλάζει η μορφή τους στον γρήγορο προφορικό λόγο.
Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική · Κεφ. 2.8 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι προθέσεις είναι άκλιτες λέξεις που μπαίνουν μπροστά από ονόματα ή επιρρήματα και δηλώνουν τόπο, χρόνο, αιτία, τρόπο κ.ά.
Οι κοινές προθέσεις είναι πολύ συχνές· οι λόγιες προέρχονται από την αρχαία και ταιριάζουν σε τυπικό ύφος και στερεότυπες εκφράσεις.
Οι σύνθετες προθέσεις συνδυάζουν δύο προθέσεις ή ένα επίρρημα με πρόθεση.
Μερικές λέξεις λειτουργούν πότε ως προθέσεις, πότε ως επιρρήματα και πότε ως σύνδεσμοι.
Κάποιες προθέσεις μπαίνουν μόνο στη σύνταξη, ενώ οι άλλες γίνονται και πρώτο συνθετικό λέξεων.
Μετά την πρόθεση το όνομα είναι κατά κανόνα σε αιτιατική, σπανιότερα σε γενική ή ονομαστική.
Στον γρήγορο λόγο οι προθέσεις παθαίνουν έκθλιψη ή αφαίρεση φωνήεντος· το σε ενώνεται με το άρθρο σε μία λέξη.
Οι κοινές, που χρησιμοποιούνται πολύ συχνά, οι λόγιες ή απαρχαιωμένες, που έρχονται από την αρχαία ελληνική και μπαίνουν σε τυπικό ύφος και στερεότυπες εκφράσεις, και οι σύνθετες ή πολυλεκτικές, που συνδυάζουν πρόθεση με πρόθεση ή επίρρημα με πρόθεση.
Σε ποια πτώση μπαίνει η λέξη μετά από πρόθεση;
Κατά κανόνα σε αιτιατική. Μετά από ορισμένες προθέσεις βρίσκουμε και γενική, ενώ σπάνια και ονομαστική.
Μια λέξη μπορεί να είναι πρόθεση και επίρρημα;
Ναι. Ορισμένες λέξεις λειτουργούν άλλοτε ως προθέσεις, άλλοτε ως επιρρήματα και άλλοτε ως σύνδεσμοι. Το ποιο μέρος του λόγου είναι φαίνεται από τη θέση τους στη φράση: η πρόθεση έχει μετά της όνομα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.