απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Β3.4

Τα ποτάμια του κόσμου

Πώς μετράμε πόσο «μεγάλο» είναι ένα ποτάμι: μήκος, λεκάνη απορροής και παροχή. Και τι είναι το δέλτα, οι εκβολές και ο υδροκρίτης, και πώς τα ποτάμια γίνονται δρόμοι.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ένα ποτάμι το κρίνουμε με πολλά κριτήρια· το μεγάλο μήκος δεν σημαίνει ότι μεταφέρει και πολύ νερό.
  2. Μήκος: πόσο μακρύ είναι το ποτάμι.
  3. Λεκάνη απορροής: η περιοχή που μαζεύει τα νερά της προς την κύρια κοίτη· τα όριά της τα ορίζει ο υδροκρίτης.
  4. Παροχή: ο όγκος νερού ανά δευτερόλεπτο σε μια τομή· συνήθως η μέση ετήσια.
  5. Εκβολές είναι το σημείο όπου το ποτάμι χύνεται στη θάλασσα· εκεί μπορεί να σχηματιστεί δέλτα.
  6. Τα ποτάμια είναι εμπόδιο αλλά και δρόμος: οι άνθρωποι τα κάνουν πλωτά και ανοίγουν διώρυγες.

Πρόσωπα

Ηρόδοτος
πρώτος μίλησε για «δέλτα» (450 π.Χ.)

Όροι

μήκος ποταμού
πόσο μακρύ είναι το ποτάμι
λεκάνη απορροής
περιοχή που στέλνει νερά στο ποτάμι
υδροκρίτης
γραμμή στα ψηλότερα σημεία μιας λεκάνης
υδρογραφικό δίκτυο
ρυάκια, χείμαρροι και παραπόταμοι
κοίτη
ο δρόμος όπου κυλά το ποτάμι
παροχή
κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο
μέση ετήσια παροχή
ο μέσος όρος της παροχής σε ένα έτος
εκβολές
όπου το ποτάμι χύνεται στη θάλασσα
δέλτα
προσχώσεις στις εκβολές, σαν το γράμμα Δ
δελταϊκή πεδιάδα
το μέρος του δέλτα πάνω από τη θάλασσα
προδέλτα
το μέρος του δέλτα κάτω από τη θάλασσα
διώρυγα
τεχνητός υδάτινος δρόμος
Νείλος
6.670 χλμ. μήκος
Μισισιπής
παροχή 19.000 κ.μ./δευτ.

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιος ποταμός είναι μεγαλύτερος, ο Νείλος ή ο Μισισιπής;

Εξαρτάται από το κριτήριο. Ο Νείλος είναι λίγο μακρύτερος (6.670 χλμ. έναντι 6.215), αλλά ο Μισισιπής έχει μεγαλύτερη λεκάνη απορροής και πολύ μεγαλύτερη παροχή (19.000 κ.μ./δευτ. έναντι 2.284).

Τι είναι η παροχή ενός ποταμού;

Ο όγκος νερού που περνά από μια τομή του ποταμού σε ένα δευτερόλεπτο, σε κυβικά μέτρα. Επειδή αλλάζει μέσα στο έτος, συνήθως λέμε τη μέση ετήσια παροχή.

Από πού πήρε το όνομά του το δέλτα;

Ο Ηρόδοτος, γύρω στο 450 π.Χ., είδε ότι οι προσχώσεις του Νείλου στις εκβολές του έμοιαζαν με το γράμμα Δ. Το δέλτα έχει ένα μέρος πάνω από τη θάλασσα (δελταϊκή πεδιάδα) και ένα κάτω από αυτήν (προδέλτα).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.