απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Α1.2

Παιχνίδια με τις γεωγραφικές συντεταγμένες

Τι μας λένε οι συντεταγμένες πέρα από τη θέση: το πλάτος επηρεάζει το κλίμα (θερμικές ζώνες), το μήκος ορίζει την ώρα (ωριαίες άτρακτοι). Και γιατί κάθε χάρτης παραμορφώνει τη Γη, και πώς το GPS βρίσκει πού είμαστε.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Α115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το γεωγραφικό πλάτος καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κλίμα, επειδή η γωνία των ηλιακών ακτίνων αλλάζει από τον Ισημερινό προς τους πόλους.
  2. Έτσι η Γη χωρίζεται σε πέντε θερμικές ζώνες.
  3. Τόποι σε διαφορετικό γεωγραφικό μήκος έχουν διαφορετική ώρα: 24 ωριαίες άτρακτοι, από 15° η καθεμία.
  4. Όποιος περνά προς τα δυτικά τον μεσημβρινό των 180°, ανάμεσα σε Αλάσκα και Σιβηρία, κερδίζει μία μέρα· γι' αυτό η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ χρονολογείται 7 Δεκεμβρίου 1941.
  5. Η μεταφορά της σφαίρας στο επίπεδο λέγεται χαρτογραφική προβολή και φέρνει πάντα παραμορφώσεις στο σχήμα, την έκταση ή τις αποστάσεις.
  6. Στις κυλινδρικές προβολές το λάθος είναι μικρό κοντά στον Ισημερινό, στις κωνικές κοντά στον παράλληλο επαφής, στις επίπεδες κοντά στο σημείο επαφής.
  7. Το GPS βρίσκει τη θέση μας επικοινωνώντας με 4 ή περισσότερους από τους 24 δορυφόρους που περιφέρονται γύρω από τη Γη, με ακρίβεια λίγων μέτρων.

Όροι

θερμικές ζώνες
5 ζώνες της Γης ανάλογα με τη θερμότητα
κάθετες ακτίνες
πέφτουν στον Ισημερινό, ζεσταίνουν πολύ
ωριαία άτρακτος
ζώνη 15° με την ίδια ώρα
24 άτρακτοι
360° : 24 = 15° η καθεμία
15° ανατολικότερα
η ώρα είναι 1 ώρα μπροστά
15° δυτικότερα
η ώρα είναι 1 ώρα πίσω
μεσημβρινός των 180°
εκεί αλλάζει η ημερομηνία
χαρτογραφική προβολή
μεταφορά της σφαίρας στο επίπεδο
μερκατορική προβολή
κυλινδρική· μεγαλώνει τους πόλους
κυλινδρική προβολή
μικρό λάθος κοντά στον Ισημερινό
κωνική προβολή
μικρό λάθος στον παράλληλο επαφής
επίπεδη προβολή
μικρό λάθος κοντά στο σημείο επαφής
GPS
δορυφορικό σύστημα εντοπισμού θέσης
δέκτης GPS
μιλά με 4 ή περισσότερους δορυφόρους

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί το γεωγραφικό πλάτος επηρεάζει το κλίμα;

Γιατί οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν κάθετα στον Ισημερινό και ζεσταίνουν πολύ, ενώ όσο πάμε προς τους πόλους πέφτουν όλο και πιο πλάγια και ζεσταίνουν λιγότερο. Έτσι διακρίνουμε πέντε θερμικές ζώνες στη Γη.

Πώς βρίσκουμε την ώρα σε άλλο γεωγραφικό μήκος;

Η Γη χωρίζεται σε 24 ωριαίες ατράκτους των 15° (360° : 24 = 15°). Για κάθε 15° προς τα ανατολικά η ώρα πάει μία ώρα μπροστά, για κάθε 15° προς τα δυτικά μία ώρα πίσω.

Γιατί κάθε χάρτης της Γης έχει παραμορφώσεις;

Γιατί μια σφαιρική επιφάνεια δεν γίνεται επίπεδη χωρίς να παραμορφωθεί, όπως η φλούδα ενός πορτοκαλιού. Η χαρτογραφική προβολή αλλοιώνει το σχήμα, την έκταση ή τις αποστάσεις· στη μερκατορική προβολή, για παράδειγμα, η Γροιλανδία δείχνει πολύ μεγαλύτερη απ' όσο είναι.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.