Μία δεκαετία αγώνων και θυσιών για την ελευθερία (1941 -1949)

Η τριπλή Κατοχή (1941-1944) έφερε πείνα και αντίποινα, αλλά και την Εθνική Αντίσταση, με κορυφαία πράξη την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου. Μετά την Απελευθέρωση του 1944 η χώρα διχάστηκε και ακολούθησε ο Εμφύλιος Πόλεμος (1946-1949).

ΣΤ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1941 – 1949

Γιατί

Η χώρα μοιράστηκε ανάμεσα σε Γερμανούς, Βουλγάρους και Ιταλούς (τριπλή Κατοχή).

Τι έγινε

Οι Γερμανοί κράτησαν Αθήνα, Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη και σιδηρόδρομους, οι Βούλγαροι τμήματα Μακεδονίας και Θράκης και οι Ιταλοί την υπόλοιπη χώρα.
Τον χειμώνα 1941-1942 η πείνα σκότωσε χιλιάδες στις πόλεις, ιδίως μικρά παιδιά.
Στις 30 Μαΐου 1941 ο Γλέζος και ο Σάντας κατέβασαν τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη.
Δημιουργήθηκαν οι οργανώσεις ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ και ΕΚΚΑ· στις 25 Νοεμβρίου 1942 ανατίναξαν τη γέφυρα του Γοργοποτάμου.
Οι κατακτητές απάντησαν με αντίποινα: κάψιμο χωριών όπως τα Καλάβρυτα, το Δίστομο και η Κάνδανος, και μαζικές εκτελέσεις.
Τον Οκτώβριο του 1944 οι Γερμανοί αποσύρθηκαν και η κυβέρνηση επέστρεψε: η Απελευθέρωση.
Ο διχασμός ανάμεσα στην κυβέρνηση και το ΕΑΜ οδήγησε στον Εμφύλιο (1946-1949), που τελείωσε με την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού.

Τι άλλαξε

Η χώρα απελευθερώθηκε το 1944, αλλά ο Εμφύλιος άφησε χιλιάδες θύματα και μεγάλες καταστροφές.
Οι πληγές του Εμφυλίου έμειναν ανοιχτές για πολλές δεκαετίες.

Πρόσωπα

Μανώλης Γλέζος: φοιτητής που κατέβασε τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη
Απόστολος Σάντας: φοιτητής που κατέβασε τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη
Γεώργιος Παπανδρέου: πρωθυπουργός στην Απελευθέρωση του 1944
Κωστής Παλαμάς: ποιητής, η κηδεία του το 1943 έγινε αντιστασιακή εκδήλωση
Άγγελος Σικελιανός: ποιητής που απήγγειλε ποίημα στην κηδεία του Παλαμά
Μίκης Θεοδωράκης: συνθέτης του τραγουδιού «του νεκρού αδελφού» για τον Εμφύλιο

Όροι

τριπλή Κατοχή: η κατοχή της Ελλάδας από Γερμανούς, Ιταλούς και Βουλγάρους
ΕΑΜ: Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, η ισχυρότερη αντιστασιακή οργάνωση
ΕΔΕΣ: Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος
ΕΚΚΑ: Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση
Δημοκρατικός Στρατός: στράτευμα που δημιούργησε το ΚΚΕ στον Εμφύλιο
Μέση Ανατολή: περιοχή της βορειοανατολικής Αφρικής και της νοτιοδυτικής Ασίας
αντίποινα: τιμωρία των κατοίκων για πράξεις αντίστασης
Εμφύλιος Πόλεμος: πόλεμος ανάμεσα σε πολίτες της ίδιας χώρας

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια · Χρονογραμμή με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες ήταν οι αντιστασιακές οργανώσεις στην Κατοχή;

Το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ σε όλη σχεδόν τη χώρα, ο ΕΔΕΣ κυρίως στην Ήπειρο και η ΕΚΚΑ. Δημιουργήθηκαν με ηθική και υλική υποστήριξη της Βρετανίας.

Γιατί ήταν σημαντική η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου;

Έγινε στις 25 Νοεμβρίου 1942 από κοινή δράση των αντιστασιακών. Καθυστέρησε τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων του Άξονα που πολεμούσαν στην Αφρική.

Πότε απελευθερώθηκε η Ελλάδα;

Τον Οκτώβριο του 1944, όταν οι Γερμανοί αποσύρθηκαν και η ελληνική κυβέρνηση γύρισε στην Αθήνα από τη Μέση Ανατολή. Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου ύψωσε τη σημαία στην Ακρόπολη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα