Οι Έλληνες της Μακεδονίας και της Κρήτης, που έμειναν έξω από το ελληνικό κράτος, ξεσηκώθηκαν πολλές φορές τον 19ο αιώνα: Μακεδονία 1854 και 1878, Κρήτη 1866 με το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, και οι δύο μαζί το 1896.
ΣΤ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1854 – 1896
Γιατί
Στις περιοχές που έμειναν έξω από το ελληνικό κράτος οι Έλληνες ήθελαν να απελευθερωθούν από την οθωμανική κυριαρχία.
Η προσάρτηση των Επτανήσων παρακίνησε την Κρήτη να ζητήσει ένωση.
Τι έγινε
Το 1854 έγινε κίνημα στη Μακεδονία με εθελοντές, που τους έστελναν μυστικές εταιρείες όπως η «Αδελφότης» και η «Εθνική Άμυνα»· το κράτος κρατούσε επίσημα ουδέτερη στάση.
Ο Θεόδωρος Ζιάκας και ο Τσάμης Καρατάσος πολέμησαν με ντόπιους, αλλά αποχώρησαν μετά από πίεση των Μεγάλων Δυνάμεων.
Το 1878 επαναστάτες κήρυξαν την ένωση της Μακεδονίας· ο Κοσμάς Δουμπιώτης αποβιβάστηκε στο Λιτόχωρο, αλλά ηττήθηκαν.
Στο Συνέδριο του Βερολίνου (1878) η Ελλάδα χρησιμοποίησε την επανάσταση για να μη δοθεί η Μακεδονία στη Βουλγαρία.
Το 1866 επαναστάτησε η Κρήτη· στο Αρκάδι οι πολιορκημένοι ανατινάχτηκαν τον Νοέμβριο.
Μετά από σύσκεψη των Μεγάλων Δυνάμεων, η Ελλάδα δεσμεύτηκε να μη στηρίζει κινήματα και πλήρωσε αποζημίωση στους Οθωμανούς.
Το 1896 εξεγέρθηκαν μαζί Μακεδονία και Κρήτη· μετά την παρέμβαση των Δυνάμεων ο Σουλτάνος έδωσε αυτονομία στην Κρήτη.
Τι άλλαξε
Η Μακεδονία δεν δόθηκε στη Βουλγαρία και έμεινε οθωμανική επαρχία.
Η Κρήτη πήρε αυτονομία· οι ένοπλοι αγώνες άρχισαν, έστω αργά, να δικαιώνονται.
Πρόσωπα
Θεόδωρος Ζιάκας
έμπειρος αγωνιστής που πολέμησε στη Μακεδονία το 1854
Τσάμης Καρατάσος
έμπειρος αγωνιστής που πολέμησε στη Μακεδονία το 1854
Κοσμάς Δουμπιώτης
λοχαγός που αποβιβάστηκε με εθελοντές στο Λιτόχωρο το 1878
Επίσκοπος Κίτρους Νικόλαος
βοήθησε τους επαναστάτες του 1878
Ερρίκος Ντυνάν
Ελβετός που περιέθαλψε τραυματίες στο Σολφερίνο και έδωσε την αφορμή για τον Ερυθρό Σταυρό
Όροι
στρατολογία
συγκέντρωση ανθρώπων για κατάταξη στον στρατό
εταιρεία
ομάδα ανθρώπων που συνεργάζονται για κοινό σκοπό
Συνέδριο του Βερολίνου
συνέδριο του καλοκαιριού του 1878 για την τύχη των βαλκανικών εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
ολοκαύτωμα του Αρκαδίου
η ανατίναξη της μονής Αρκαδίου από τους πολιορκημένους το 1866
αυτονομία
όταν μια περιοχή διοικείται με δικούς της νόμους
Ερυθρός Σταυρός
διεθνής οργάνωση για την περίθαλψη τραυματιών, ιδρύθηκε το 1863
Στη μονή Αρκαδίου, κοντά στο Ρέθυμνο, κλείστηκαν επαναστάτες και γυναικόπαιδα που πολιορκούνταν από τα τουρκικά στρατεύματα. Τον Νοέμβριο του 1866 ανατινάχτηκαν για να μην αιχμαλωτιστούν, και το γεγονός συγκίνησε τη Δυτική Ευρώπη.
Τι έγινε στο Λιτόχωρο το 1878;
Ο λοχαγός Κοσμάς Δουμπιώτης αποβιβάστηκε με εθελοντές στο Λιτόχωρο της Πιερίας και, με τη βοήθεια του Επισκόπου Κίτρους Νικόλαου, πολέμησε πολυάριθμες τουρκικές δυνάμεις. Οι επαναστάτες τελικά ηττήθηκαν και διασκορπίστηκαν.
Πώς βοήθησε η επανάσταση του 1878 τη Μακεδονία, αφού απέτυχε;
Η ελληνική κυβέρνηση την επικαλέστηκε στο Συνέδριο του Βερολίνου, για να πείσει τις Μεγάλες Δυνάμεις να μη δώσουν τη Μακεδονία στη Βουλγαρία. Έτσι η Μακεδονία έμεινε επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.