Οι αγώνες του Κανάρη

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1821 έως 1826

Τι έγινε

1. Οι Έλληνες είχαν κυρίως εμπορικά πλοία και αντιμετώπιζαν τα μεγάλα πολεμικά των εχθρών με πυρπολικά ή μπουρλότα.
2. Οι μπουρλοτιέρηδες πλησίαζαν αθόρυβα τη νύχτα, έδεναν το πυρπολικό στο εχθρικό πλοίο και ο κυβερνήτης το άναβε φεύγοντας τελευταίος· αργότερα τα χρησιμοποίησαν και μέρα σε ναυμαχίες.
3. Πρώτος χρησιμοποίησε πυρπολικό ο Παπανικολής στην Ερεσσό (1821).
4. Τον Ιούνιο του 1822 ο Κανάρης ανατίναξε στη Χίο την τουρκική ναυαρχίδα, όπου σκοτώθηκαν ο Καρά Αλής και περίπου 2.000 Οθωμανοί.
5. Τον Οκτώβριο του 1822 έκαψε την αντιναυαρχίδα στην Τένεδο και ο οθωμανικός στόλος κλείστηκε στα Δαρδανέλια.
6. Το 1824 κατέστρεψε πλοία στη Σάμο και στη Μυτιλήνη και το 1825 μπήκε στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, αλλά η επιχείρηση έγινε αντιληπτή.
7. Μετά την Απελευθέρωση έγινε ναύαρχος και έφτασε ως πρωθυπουργός.

Τι άλλαξε

• Η ανατίναξη της ναυαρχίδας ήταν η εκδίκηση των Ελλήνων για την καταστροφή της Χίου· τρία πολεμικά πλοία πήραν αργότερα το όνομα του Κανάρη.

Πρόσωπα

Κωνσταντίνος Κανάρης

μπουρλοτιέρης από τα Ψαρά, αργότερα ναύαρχος και πρωθυπουργός

Δημήτριος Παπανικολής

Ψαριανός, πρώτος που χρησιμοποίησε πυρπολικό

Καρά Αλής

Τούρκος αρχιναύαρχος που σκοτώθηκε στη Χίο

Ανδρέας Κάλβος

ποιητής που έγραψε ύμνο στον Κανάρη

Διονύσιος Σολωμός

ο εθνικός ποιητής που θρήνησε την καταστροφή των Ψαρών

Όροι

πυρπολικό ή μπουρλότο

μικρό σκάφος γεμάτο εκρηκτικά για να καίει εχθρικά πλοία

μπουρλοτιέρης

ριψοκίνδυνος εθελοντής που επάνδρωνε πυρπολικό

εμβολίζω

χτυπώ και ανοίγω τρύπα σε εχθρικό πλοίο με έμβολο

Ερεσσός

περιοχή της Λέσβου

Δαρδανέλια

ο Ελλήσποντος, το στενό ανάμεσα στη Θράκη και στη Μικρά Ασία

Μπαϊράμι

η μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή των Μουσουλμάνων