Οι κυριότερες εξεγέρσεις των Ελλήνων πριν το 1821, από τους αγώνες στο πλευρό των Βενετών τον 16ο αιώνα ως τα Ορλωφικά και τον Λάμπρο Κατσώνη, και γιατί οι Έλληνες κατάλαβαν τελικά ότι η ελευθερία έπρεπε να έρθει από τους ίδιους.
ΣΤ΄ Δημοτικού · Ιστορία · Ενοτητα 2 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 16ος αιώνας έως περίπου 1800
Γιατί
Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, όταν πολεμούσαν με τους Οθωμανούς, προκαλούσαν εξεγέρσεις για να διασπάσουν τον τουρκικό στρατό.
Τι έγινε
Τον 16ο αιώνα Κερκυραίοι, Κρητικοί και Μανιάτες πολέμησαν τους Τούρκους· ελληνικά πλοία πήραν μέρος στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571).
Το 1600 ο Μητροπολίτης Λαρίσης Διονύσιος ο Φιλόσοφος ξεσήκωσε τη Θεσσαλία, αλλά το κίνημα απέτυχε.
Οι Βενετοί κατέλαβαν σχεδόν όλη την Πελοπόννησο το 1699, αλλά μετά από δύο δεκαετίες ξαναπέρασε στους Οθωμανούς.
Τον 18ο αιώνα δράση ανέλαβε η Ρωσία: το 1770 οι αδελφοί Ορλώφ ήρθαν στη Μάνη και ο Δασκαλογιάννης ξεσήκωσε τα Σφακιά.
Ο ορθόδοξος στόλος νίκησε στον Τσεσμέ, αλλά ο πόλεμος έκλεισε με τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774).
Ο Λάμπρος Κατσώνης, αξιωματικός του ρωσικού στρατού, χτυπούσε τουρκικά πλοία στο Αιγαίο με ορμητήριο την Κέα.
Στα τέλη του 18ου αιώνα οι ελπίδες στράφηκαν στους Γάλλους του Ναπολέοντα, αλλά σύντομα διαψεύστηκαν.
Τι άλλαξε
Όλα τα κινήματα απέτυχαν, κράτησαν όμως ζωντανή την επαναστατική διάθεση· γύρω στο 1800 οι Έλληνες κατάλαβαν ότι έπρεπε να δράσουν μόνοι τους.
Πρόσωπα
Διονύσιος ο Φιλόσοφος
Μητροπολίτης Λαρίσης που ξεσήκωσε τη Θεσσαλία το 1600
αδελφοί Ορλώφ
Ρώσοι που ήρθαν στη Μάνη το 1770
Δασκαλογιάννης
πρόκριτος Ιωάννης Βλάχος, ξεσήκωσε τα Σφακιά της Κρήτης
Λάμπρος Κατσώνης
από τη Λιβαδειά, αξιωματικός του ρωσικού στρατού, πολέμησε στο Αιγαίο
Γεώργιος Ανδρίτσος
κλέφτης, σύντροφος του Κατσώνη, πατέρας του Οδυσσέα Ανδρούτσου
Μιχαήλ Θερβάντες
συγγραφέας του «Δον Κιχώτη», πολέμησε στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
ζήτησε από τον Τσάρο βοήθεια μόνο για την ελευθερία της πατρίδας
Όροι
αναπτερώνω
ενθαρρύνω, εμψυχώνω
«ξανθό γένος»
ο λαός του Βορρά που πίστευαν ότι θα ελευθέρωνε τους Έλληνες, δηλαδή οι Ρώσοι
ραγιάδες
οι υπόδουλοι
Μόσκοβος
ο Ρώσος
σεφέρι
στράτευμα
Χρονολογίες
1571
Ναυμαχία της Ναυπάκτου
1600
Εξέγερση του Διονυσίου του Φιλοσόφου στη Θεσσαλία
1611
Μαρτυρικός θάνατος του Διονυσίου του Φιλοσόφου
1699
Οι Βενετοί καταλαμβάνουν σχεδόν όλη την Πελοπόννησο
1770
Οι αδελφοί Ορλώφ στη Μάνη, εξέγερση του Δασκαλογιάννη
1774
Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Γιατί απέτυχαν τα επαναστατικά κινήματα πριν το 1821;
Τα περισσότερα τα υποκινούσαν ευρωπαϊκές δυνάμεις για να αποδυναμώσουν τους Οθωμανούς όταν ήταν σε πόλεμο μαζί τους, και όταν τελείωνε ο πόλεμος οι Έλληνες έμεναν μόνοι. Έτσι γύρω στο 1800 οι υπόδουλοι κατάλαβαν ότι κάθε πρωτοβουλία έπρεπε να προέλθει από τους ίδιους.
Βοήθησαν πραγματικά οι ξένες δυνάμεις τους Έλληνες;
Οι πηγές δείχνουν απογοήτευση: ένα τραγούδι του 1775 λέει ότι ο Ρώσος άναψε φωτιά και άφησε τους Έλληνες να τη σβήσουν μόνοι. Ο Κολοκοτρώνης αρνήθηκε να πολεμήσει για τον Τσάρο εναντίον του Ναπολέοντα και ζητούσε βοήθεια μόνο για την ελευθερία της πατρίδας.
Τι σημαίνει για τους Έλληνες η Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή;
Με αυτήν (1774) η Ρωσία θεώρησε ότι μπορεί να παρεμβαίνει για να προστατεύει τους Χριστιανούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Έλληνες έμποροι απέκτησαν το δικαίωμα να υψώνουν τη ρωσική σημαία στα πλοία τους.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.