Τα κυριότερα επαναστατικά κινήματα

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 16ος αιώνας έως περίπου 1800

Γιατί

• Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, όταν πολεμούσαν με τους Οθωμανούς, προκαλούσαν εξεγέρσεις για να διασπάσουν τον τουρκικό στρατό.

Τι έγινε

1. Τον 16ο αιώνα Κερκυραίοι, Κρητικοί και Μανιάτες πολέμησαν τους Τούρκους· ελληνικά πλοία πήραν μέρος στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571).
2. Το 1600 ο Μητροπολίτης Λαρίσης Διονύσιος ο Φιλόσοφος ξεσήκωσε τη Θεσσαλία, αλλά το κίνημα απέτυχε.
3. Οι Βενετοί κατέλαβαν σχεδόν όλη την Πελοπόννησο το 1699, αλλά μετά από δύο δεκαετίες ξαναπέρασε στους Οθωμανούς.
4. Τον 18ο αιώνα δράση ανέλαβε η Ρωσία: το 1770 οι αδελφοί Ορλώφ ήρθαν στη Μάνη και ο Δασκαλογιάννης ξεσήκωσε τα Σφακιά.
5. Ο ορθόδοξος στόλος νίκησε στον Τσεσμέ, αλλά ο πόλεμος έκλεισε με τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774).
6. Ο Λάμπρος Κατσώνης, αξιωματικός του ρωσικού στρατού, χτυπούσε τουρκικά πλοία στο Αιγαίο με ορμητήριο την Κέα.
7. Στα τέλη του 18ου αιώνα οι ελπίδες στράφηκαν στους Γάλλους του Ναπολέοντα, αλλά σύντομα διαψεύστηκαν.

Τι άλλαξε

• Όλα τα κινήματα απέτυχαν, κράτησαν όμως ζωντανή την επαναστατική διάθεση· γύρω στο 1800 οι Έλληνες κατάλαβαν ότι έπρεπε να δράσουν μόνοι τους.

Πρόσωπα

Διονύσιος ο Φιλόσοφος

Μητροπολίτης Λαρίσης που ξεσήκωσε τη Θεσσαλία το 1600

αδελφοί Ορλώφ

Ρώσοι που ήρθαν στη Μάνη το 1770

Δασκαλογιάννης

πρόκριτος Ιωάννης Βλάχος, ξεσήκωσε τα Σφακιά της Κρήτης

Λάμπρος Κατσώνης

από τη Λιβαδειά, αξιωματικός του ρωσικού στρατού, πολέμησε στο Αιγαίο

Γεώργιος Ανδρίτσος

κλέφτης, σύντροφος του Κατσώνη, πατέρας του Οδυσσέα Ανδρούτσου

Μιχαήλ Θερβάντες

συγγραφέας του «Δον Κιχώτη», πολέμησε στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

ζήτησε από τον Τσάρο βοήθεια μόνο για την ελευθερία της πατρίδας

Όροι

αναπτερώνω

ενθαρρύνω, εμψυχώνω

«ξανθό γένος»

ο λαός του Βορρά που πίστευαν ότι θα ελευθέρωνε τους Έλληνες, δηλαδή οι Ρώσοι

ραγιάδες

οι υπόδουλοι

Μόσκοβος

ο Ρώσος

σεφέρι

στράτευμα