απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.3

Η θρησκευτική και η πολιτική οργάνωση των Ελλήνων

Ποιοι ηγούνταν των υπόδουλων Ελλήνων στην Τουρκοκρατία: ο Πατριάρχης, που ήταν και εκπρόσωπος όλων των Ορθόδοξων στον Σουλτάνο, οι μορφωμένοι Φαναριώτες και οι προεστοί ή δημογέροντες κάθε χωριού.

ΣΤ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Οι Οθωμανοί κατάργησαν τη βυζαντινή διοίκηση, αλλά διεύρυναν τις αρμοδιότητες του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
  2. Ο Πατριάρχης εκπροσωπούσε όλους τους Ορθόδοξους υπηκόους (ρουμ μιλέτ), έκρινε υποθέσεις όπως οι κληρονομιές, ίδρυε σχολεία και επέβαλλε φόρο στους πιστούς.
  3. Κάποιοι κληρικοί δέχονταν την κατάκτηση ως θέλημα του Θεού, ενώ άλλοι, όπως ο Πατριάρχης Νεόφυτος ο Β΄, αμφισβητούσαν την υποταγή· οι Ρώσοι ταυτίστηκαν με το «ξανθό γένος» που θα έφερνε την ελευθερία.
  4. Οι Φαναριώτες, μορφωμένες πλούσιες οικογένειες του Φαναριού, κατείχαν υψηλά αξιώματα, αλλά εξαρτιόνταν από τη διάθεση κάθε Σουλτάνου.
  5. Οι κοινοτικοί άρχοντες (δημογέροντες, προεστοί, κοτζαμπάσηδες) είχαν μεγάλη εξουσία, γιατί οι Τούρκοι τούς χρειάζονταν για να υπολογίζουν τους φόρους.
  6. Με τον καιρό πολλοί κοινοτικοί άρχοντες απέκτησαν μεγάλη περιουσία και πολιτική δύναμη.

Πρόσωπα

Πατριάρχης
θρησκευτικός ηγέτης και εκπρόσωπος των Ορθόδοξων υπηκόων στον Σουλτάνο
Νεόφυτος ο Β΄
Πατριάρχης επηρεασμένος από τις ευρωπαϊκές ιδέες, αμφισβητούσε την υποταγή στους Τούρκους
Μάξιμος ο Γραικός
μοναχός που καλλιέργησε σχέσεις με τη Ρωσία και αναγνωρίστηκε άγιος στη Μόσχα
Κύριλλος Λούκαρης
Οικουμενικός Πατριάρχης (1572-1637), επαναλειτούργησε την Πατριαρχική Σχολή και ίδρυσε τυπογραφείο
Γεννάδιος Σχολάριος
Οικουμενικός Πατριάρχης που εικονίζεται να συνομιλεί με τον Μεχμέτ Β΄

Όροι

ρουμ μιλέτ
όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί υπήκοοι του Σουλτάνου, ανεξάρτητα από γλώσσα και εθνικότητα
λογοδοτώ
είμαι υπεύθυνος απέναντι σε κάποιον
«ξανθό γένος»
ισχυρός ξανθός λαός που πίστευαν ότι θα βοηθούσε στην απελευθέρωση, ταυτίστηκε με τους Ρώσους
Φαναριώτες
πλούσιες μορφωμένες οικογένειες της συνοικίας Φανάρι στην Κωνσταντινούπολη
δημογέροντες ή προεστοί
οι κοινοτικοί άρχοντες κάθε πόλης και χωριού
κοτζαμπάσηδες
η τουρκική ονομασία των προεστών
«Ρωμαίικο»
η ιδέα και η ελπίδα της απελευθέρωσης, που για τους υπόδουλους ισοδυναμούσε με την ελευθερία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιος ήταν ο ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Τουρκοκρατία;

Ο Πατριάρχης ήταν θρησκευτικός ηγέτης αλλά και εκπρόσωπος του ρουμ μιλέτ, δηλαδή όλων των Ορθόδοξων υπηκόων, και λογοδοτούσε γι' αυτούς στον Σουλτάνο. Η Εκκλησία αποφάσιζε και για υποθέσεις όπως οι κληρονομιές, μπορούσε να ιδρύει σχολεία και να επιβάλλει ειδικό φόρο.

Ποιοι ήταν οι Φαναριώτες;

Πλούσιες οικογένειες που ζούσαν στη συνοικία Φανάρι της Κωνσταντινούπολης, έδρα του Πατριαρχείου. Ήταν μορφωμένοι, ήξεραν ξένες γλώσσες και έπαιρναν υψηλά αξιώματα στην οθωμανική διοίκηση.

Πώς εκλέγονταν οι δημογέροντες και τι έκαναν;

Σε κάποια μέρη προέρχονταν από τις ισχυρές οικογένειες και σε άλλα τους εξέλεγε η συνέλευση των Χριστιανών. Μάζευαν τους φόρους και τους παρέδιδαν στους Τούρκους, είχαν μεγάλη δύναμη και κρατούσαν δικό τους ταμείο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.