Το μάθημα εξηγεί τι ξεχωρίζει τους ζωντανούς οργανισμούς (έμβια) από τα άψυχα αντικείμενα (άβια) και παρουσιάζει το κύτταρο ως τη μικρότερη μονάδα ζωής.
ΣΤ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΦΥΣΙΚΑΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Γιατί
Η Γη έχει άφθονο νερό και οξυγόνο, δύο παράγοντες που ευνοούν την ύπαρξη ζωής.
Τι έγινε
Το νερό και το οξυγόνο της ατμόσφαιρας, που παράγεται με τη φωτοσύνθεση των φυτών, κάνουν δυνατή τη ζωή στη Γη.
Οι ζωντανοί οργανισμοί λέγονται έμβια, ενώ τα άψυχα αντικείμενα λέγονται άβια.
Τα έμβια κινούνται, τρέφονται, αναπνέουν, αναπτύσσονται, αναπαράγονται και αντιδρούν σε ερεθίσματα.
Οι μηχανές μιμούνται κάποιες λειτουργίες της ζωής, όμως η αναπαραγωγή και ο μεταβολισμός υπάρχουν μόνο στους ζωντανούς οργανισμούς.
Αντικείμενα από νεκρά τμήματα οργανισμών, όπως το ξύλο, το μαλλί και το δέρμα, είναι ειδική υποκατηγορία των άβιων.
Κάθε οργανισμός αποτελείται από ένα ή περισσότερα κύτταρα με τρία κύρια μέρη: κυτταρική μεμβράνη, κυτταρόπλασμα και πυρήνα. Τα φυτικά κύτταρα έχουν επιπλέον τοίχωμα, χυμοτόπια και χλωροπλάστες.
Στον πυρήνα κάθε κυττάρου βρίσκεται το DNA, που φυλάει τις γενετικές πληροφορίες.
Όροι
έμβια
οι ζωντανοί οργανισμοί
άβια
τα άψυχα αντικείμενα, αυτά που δεν έχουν ζωή
μεταβολισμός
η καύση των τροφών για να απελευθερωθεί ενέργεια
κύτταρο
η μικρότερη μονάδα ζωής
κυτταρική μεμβράνη
το περίβλημα που χωρίζει το κύτταρο από το περιβάλλον του και αφήνει να περνούν υλικά
κυτταρόπλασμα
ο χώρος ανάμεσα στη μεμβράνη και τον πυρήνα, με μικροσκοπικά οργανίδια
πυρήνας
το «κέντρο» που ελέγχει όλες τις λειτουργίες του κυττάρου
μονοκύτταρος οργανισμός
οργανισμός που αποτελείται από ένα μόνο κύτταρο
πολυκύτταρος οργανισμός
οργανισμός που αποτελείται από πολλά κύτταρα
DNA
χημική ένωση στον πυρήνα που φυλάει τις γενετικές πληροφορίες
Έμβια λέμε τους ζωντανούς οργανισμούς, από τη λέξη «βίος» που σημαίνει ζωή. Άβια είναι τα άψυχα αντικείμενα γύρω μας, αυτά που δεν έχουν ζωή.
Ποια παραδείγματα έμβιων και άβιων δίνει το μάθημα;
Έμβια είναι τα βακτήρια, οι μύκητες, τα φυτά, τα ζώα και ο άνθρωπος. Ένα ρομπότ είναι άβιο, παρόλο που κινείται και αντιδρά σε ερεθίσματα, γιατί δεν αναπαράγεται και δεν έχει μεταβολισμό.
Τα αντικείμενα από νεκρά μέρη οργανισμών είναι έμβια ή άβια;
Είναι άβια, αλλά αποτελούν ειδική υποκατηγορία. Μια ξύλινη καρέκλα, ένα μάλλινο πουλόβερ ή ο φελλός φτιάχτηκαν από τμήματα οργανισμών που κάποτε ζούσαν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.