απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3

Έμβια - Άβια

Το μάθημα εξηγεί τι ξεχωρίζει τους ζωντανούς οργανισμούς (έμβια) από τα άψυχα αντικείμενα (άβια) και παρουσιάζει το κύτταρο ως τη μικρότερη μονάδα ζωής.

ΣΤ΄ Δημοτικού · Φυσικά · Ενοτητα 3 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Το νερό και το οξυγόνο της ατμόσφαιρας, που παράγεται με τη φωτοσύνθεση των φυτών, κάνουν δυνατή τη ζωή στη Γη.
  2. Οι ζωντανοί οργανισμοί λέγονται έμβια, ενώ τα άψυχα αντικείμενα λέγονται άβια.
  3. Τα έμβια κινούνται, τρέφονται, αναπνέουν, αναπτύσσονται, αναπαράγονται και αντιδρούν σε ερεθίσματα.
  4. Οι μηχανές μιμούνται κάποιες λειτουργίες της ζωής, όμως η αναπαραγωγή και ο μεταβολισμός υπάρχουν μόνο στους ζωντανούς οργανισμούς.
  5. Αντικείμενα από νεκρά τμήματα οργανισμών, όπως το ξύλο, το μαλλί και το δέρμα, είναι ειδική υποκατηγορία των άβιων.
  6. Κάθε οργανισμός αποτελείται από ένα ή περισσότερα κύτταρα με τρία κύρια μέρη: κυτταρική μεμβράνη, κυτταρόπλασμα και πυρήνα. Τα φυτικά κύτταρα έχουν επιπλέον τοίχωμα, χυμοτόπια και χλωροπλάστες.
  7. Στον πυρήνα κάθε κυττάρου βρίσκεται το DNA, που φυλάει τις γενετικές πληροφορίες.

Όροι

έμβια
οι ζωντανοί οργανισμοί
άβια
τα άψυχα αντικείμενα, αυτά που δεν έχουν ζωή
μεταβολισμός
η καύση των τροφών για να απελευθερωθεί ενέργεια
κύτταρο
η μικρότερη μονάδα ζωής
κυτταρική μεμβράνη
το περίβλημα που χωρίζει το κύτταρο από το περιβάλλον του και αφήνει να περνούν υλικά
κυτταρόπλασμα
ο χώρος ανάμεσα στη μεμβράνη και τον πυρήνα, με μικροσκοπικά οργανίδια
πυρήνας
το «κέντρο» που ελέγχει όλες τις λειτουργίες του κυττάρου
μονοκύτταρος οργανισμός
οργανισμός που αποτελείται από ένα μόνο κύτταρο
πολυκύτταρος οργανισμός
οργανισμός που αποτελείται από πολλά κύτταρα
DNA
χημική ένωση στον πυρήνα που φυλάει τις γενετικές πληροφορίες

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι τα έμβια και τι τα άβια;

Έμβια λέμε τους ζωντανούς οργανισμούς, από τη λέξη «βίος» που σημαίνει ζωή. Άβια είναι τα άψυχα αντικείμενα γύρω μας, αυτά που δεν έχουν ζωή.

Ποια παραδείγματα έμβιων και άβιων δίνει το μάθημα;

Έμβια είναι τα βακτήρια, οι μύκητες, τα φυτά, τα ζώα και ο άνθρωπος. Ένα ρομπότ είναι άβιο, παρόλο που κινείται και αντιδρά σε ερεθίσματα, γιατί δεν αναπαράγεται και δεν έχει μεταβολισμό.

Τα αντικείμενα από νεκρά μέρη οργανισμών είναι έμβια ή άβια;

Είναι άβια, αλλά αποτελούν ειδική υποκατηγορία. Μια ξύλινη καρέκλα, ένα μάλλινο πουλόβερ ή ο φελλός φτιάχτηκαν από τμήματα οργανισμών που κάποτε ζούσαν.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.