Το μάθημα εξηγεί πώς τα παθογόνα μικρόβια μεταδίδουν ασθένειες, ποιοι κανόνες υγιεινής μάς προστατεύουν και πώς λειτουργούν τα εμβόλια και τα αντιβιοτικά.
ΣΤ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΦΥΣΙΚΑΕΝΟΤΗΤΑ 1215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Γιατί
Για αιώνες οι επιδημίες, όπως η ευλογιά, η πανώλη και η χολέρα, αφάνιζαν πληθυσμούς και οι άνθρωποι θεωρούσαν τις ασθένειες τιμωρία των θεών.
Τι έγινε
Στην αρχαιότητα και στον Μεσαίωνα οι ασθένειες θεωρούνταν αναπόφευκτο κακό. Οι επιδημίες απλώνονταν με τις μετακινήσεις πληθυσμών και το εμπόριο.
Από τον 19ο αιώνα η επιστήμη, η δημόσια υγιεινή και η προληπτική ιατρική άρχισαν να περιορίζουν τις μεταδοτικές ασθένειες.
Οι μικροοργανισμοί (ιοί, βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα) είναι στην πλειονότητά τους αβλαβείς ή ωφέλιμοι. Οι παθογόνοι προκαλούν ασθένειες.
Κανόνες ατομικής υγιεινής: πλένουμε τα χέρια πριν το φαγητό, προστατεύουμε τα τρόφιμα, καλύπτουμε τις πληγές, δεν δανειζόμαστε προσωπικά αντικείμενα, κλείνουμε το στόμα όταν βήχουμε.
Διαδεδομένες ασθένειες: ιλαρά, γρίπη, φυματίωση, δυσεντερία, χολέρα και τύφος από μολυσμένο νερό, ελονοσία από τσίμπημα κουνουπιού.
Γύρω στο 1860 οι Pasteur, Lister και Koch απέδειξαν ότι οι ασθένειες οφείλονται σε μικρόβια, κάτι που οδήγησε στα εμβόλια.
Τα εμβόλια χορηγούνται προληπτικά. Τα αντιβιοτικά δίνονται μετά την εκδήλωση της ασθένειας, μόνο με σύσταση γιατρού, και δεν δρουν στους ιούς.
Τι άλλαξε
Με την υγιεινή, τα εμβόλια και τα αντιβιοτικά αντιμετωπίζονται σήμερα ασθένειες που στο παρελθόν αποδεκάτιζαν την ανθρωπότητα.
Πρόσωπα
Ησίοδος
αρχαίος ποιητής· το απόσπασμά του δείχνει την αρχαία αντίληψη για τις αρρώστιες ως δεινά που σκορπίστηκαν στους ανθρώπους
Κολόμβος
τα πληρώματά του μετέφεραν στην Αμερική μικρόβια άγνωστα στους ντόπιους πληθυσμούς
Παστέρ, Λίστερ και Κοχ (Pasteur, Lister, Koch)
τρεις επιστήμονες που γύρω στο 1860 απέδειξαν ότι οι ασθένειες οφείλονται σε μικρόβια, τα οποία αναγνώρισαν και απομόνωσαν
Ιπποκράτης
ο «πατέρας» της ιατρικής, με τη φράση «κάλλιον το προλαμβάνειν ή το θεραπεύειν»
Όροι
μικρόβια
μικροοργανισμοί αόρατοι με γυμνό μάτι: ιοί, βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα
παθογόνοι μικροοργανισμοί
οι μικροοργανισμοί που προκαλούν ασθένειες
μόλυνση
η είσοδος ενός μικροοργανισμού στο σώμα μας
λοίμωξη
η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός παθογόνων μικροοργανισμών στο σώμα μας
αντισώματα
ουσίες που παράγει ο οργανισμός για να αμυνθεί στα μικρόβια
κύτταρα μνήμης
ειδικά κύτταρα που επιτρέπουν γρήγορη παραγωγή αντισωμάτων σε νέα επαφή με το ίδιο μικρόβιο
εμβόλια
ουσίες με εξασθενημένα μικρόβια που προκαλούν την άμυνα του οργανισμού χωρίς να αρρωστήσουμε
αντιβιοτικά
χημικές ουσίες που εμποδίζουν την εξάπλωση των μικροβίων αφού εκδηλωθεί η ασθένεια
πρόληψη
ο αποτελεσματικότερος τρόπος αντιμετώπισης: υγιεινή και εμβολιασμός πριν αρρωστήσουμε
Με την επαφή με μολυσμένους ανθρώπους, ζώα ή αντικείμενα, με μολυσμένη τροφή ή νερό και μέσω του αέρα. Τα μικρόβια μπαίνουν στο σώμα κυρίως από τη μύτη, το στόμα και τα ανοιχτά τραύματα.
Μπορεί να κολλήσουμε κάτι από ένα ζώο, όπως μια γάτα;
Το βιβλίο αναφέρει ότι τα μικρόβια μεταδίδονται και με την επαφή με μολυσμένα ζώα. Γι' αυτό συστήνει να μη χαϊδεύουμε ζώο αν δεν μπορούμε αμέσως μετά να πλύνουμε τα χέρια μας.
Γιατί δεν παίρνουμε αντιβιοτικά για μια ίωση;
Γιατί δεν υπάρχουν αντιβιοτικά για τους ιούς, άρα σε μια ίωση δεν έχουν νόημα και μπορεί να γίνουν επικίνδυνα. Αντιβιοτικά παίρνουμε μόνο με σύσταση του γιατρού.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.