Δεύτερη σύνοψη γραμματικής: πώς χωρίζουμε τις λέξεις σε συλλαβές, πότε βάζουμε τόνο, βαθμοί επιθέτων, αντωνυμίες και οι πέντε χρόνοι του ρήματος με κλίσεις και κανόνες.
Γ΄ Δημοτικού · Γλώσσα · Ενοτητα 12 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Συλλαβισμός: ένα φωνήεν μόνο του μπορεί να είναι συλλαβή· γράμματα που ακούγονται σαν ένας ήχος (αι, ει, μπ, ντ, ου) δε χωρίζονται.
Σύμφωνα που αρχίζουν ελληνική λέξη μένουν μαζί (α-στρα-πή)· αλλιώς χωρίζονται (άν-θρω-πος). Δύο ίδια σύμφωνα μπαίνουν πάντα σε δύο συλλαβές.
Λήγουσα, παραλήγουσα, προπαραλήγουσα και οι κανόνες του τόνου, μαζί με τους δύο τόνους (το τετράδιό μου).
Η παύλα στον διάλογο και οι βαθμοί του επιθέτου (βαρύς, βαρύτερος, βαρύτατος).
Προσωπικές αντωνυμίες με τους αδύνατους τύπους τους και κτητικές αντωνυμίες.
Οι πέντε χρόνοι του ρήματος με το «παίζω», και κλίσεις για τα «ανεβαίνω», «σταματώ» και «είμαι».
Αόριστοι που αλλάζουν θέμα (παίρνω, πήρα· φεύγω, έφυγα), προστακτική και μετοχές σε -οντας / -ώντας.
Όροι
συλλαβή
κομμάτι λέξης που λέγεται με μια φωνή
όμοια σύμφωνα
χωρίζονται: άμ-μος
αι, ει, ου, μπ, ντ
δε χωρίζονται στον συλλαβισμό
μονοσύλλαβες
δεν τονίζονται: ναι, το
πού και πού
κάπου κάπου, λίγες φορές
πώς και πώς
με πολλή λαχτάρα
βαρύς, βαρύτερος
θετικός, συγκριτικός βαθμός
βαρύτατος
υπερθετικός βαθμός
ανέβηκα
αόριστος του ανεβαίνω
σταματούσα
παρατατικός του σταματώ
ήμουν
παρατατικός του είμαι
σκούπισε, σκουπίστε
προστακτική αορίστου
μπες, βγες
προστακτική: μπαίνω, βγαίνω
πήρα
αόριστος του παίρνω
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πώς χωρίζω μια λέξη σε συλλαβές όταν έχει δύο σύμφωνα στη μέση;
Αν υπάρχει ελληνική λέξη που αρχίζει με αυτά τα δύο σύμφωνα, μένουν μαζί (έ-πι-πλο, όπως «πλένω»). Αν δεν υπάρχει, χωρίζονται (άν-θος). Τα ίδια σύμφωνα χωρίζονται πάντα: θά-λασ-σα.
Ποιοι είναι οι πέντε χρόνοι του ρήματος που μαθαίνουμε;