Φθόγγοι

Η ενότητα εξηγεί ότι ο προφορικός λόγος φτιάχνεται από φθόγγους, δηλαδή ήχους. Η ελληνική έχει 23 φθόγγους, που χωρίζονται σε φωνήεντα και σύμφωνα, και τα σύμφωνα ταξινομούνται ανάλογα με την ηχηρότητα, τον τρόπο και τον τόπο που παράγονται.

Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Στον γραπτό λόγο χρησιμοποιούμε γράμματα, ενώ στον προφορικό φθόγγους, δηλαδή διαφορετικούς ήχους που συνδυάζονται σε λέξεις.
Οι φθόγγοι σημειώνονται μέσα σε αγκύλες, π.χ. [π]-[α]-[λ]-[ι]. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν το Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο.
Η ελληνική έχει 23 φθόγγους, που χωρίζονται σε φωνήεντα και σύμφωνα.
Ανάλογα με την ηχηρότητα, τα σύμφωνα είναι άηχα ή ηχηρά.
Ανάλογα με τον τρόπο που παράγονται, είναι κλειστά, τριβόμενα, υγρά, ρινικά ή συριστικά.
Ανάλογα με τον τόπο του στόματος όπου παράγονται, είναι διχειλικά, χειλοδοντικά, οδοντικά, φατνιακά ή ραχιαία.

Όροι

φθόγγος: ήχος του προφορικού λόγου, π.χ. [π] ή [α]
φωνήεν: φθόγγος όπου ο αέρας βγαίνει χωρίς εμπόδιο, π.χ. [α], [ου]
σύμφωνο: φθόγγος όπου ο αέρας βρίσκει εμπόδιο, π.χ. [κ], [λ]
άηχο σύμφωνο: βγαίνει με ανοικτές φωνητικές χορδές, σαν ψίθυρος, π.χ. [π], [σ]
ηχηρό σύμφωνο: βγαίνει ενώ πάλλονται οι φωνητικές χορδές, π.χ. [β], [μ]
κλειστά σύμφωνα: ο αέρας απελευθερώνεται απότομα και ακούγονται μια στιγμή, π.χ. [π], [ντ]
τριβόμενα σύμφωνα: ο αέρας τρίβεται σε στενό πέρασμα και κρατούν όσο θέλουμε, π.χ. [φ], [θ]
ρινικά σύμφωνα: ο αέρας βγαίνει από τη μύτη: [μ] και [ν]
διχειλικά σύμφωνα: σχηματίζονται με τα χείλη: [π], [μπ], [μ]
χειλοδοντικά σύμφωνα: το κάτω χείλος ακουμπά τα πάνω δόντια: [φ], [β]

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πόσους φθόγγους έχει η ελληνική γλώσσα;

Σύμφωνα με το βιβλίο έχει 23 φθόγγους: 5 φωνήεντα, [α] [ε] [ι] [ο] [ου], και τα υπόλοιπα σύμφωνα.

Ποια είναι η διαφορά φωνήεντος και συμφώνου;

Όταν προφέρουμε φωνήεν, ο αέρας βγαίνει από το στόμα χωρίς εμπόδιο. Όταν προφέρουμε σύμφωνο, ο αέρας βρίσκει κάποιο εμπόδιο.

Πώς καταλαβαίνω αν ένα σύμφωνο είναι ηχηρό ή άηχο;

Ακουμπώ τα δάχτυλα στον λαιμό: στα ηχηρά νιώθω έναν βόμβο γιατί πάλλονται οι φωνητικές χορδές, ενώ στα άηχα δε νιώθω τίποτα. Άηχα είναι τα [π] [τ] [κ] [φ] [θ] [σ] [χ].

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα