Μόρια

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Τα μόρια είναι μικρές άκλιτες λέξεις.
2. Το μόριο του μέλλοντα «θα» (θα γράψω), τα μόρια της υποτακτικής «να» και «ας» (να έρθουν, ας έρθουν).
3. Τα αρνητικά μόρια «δε(ν)» και «μη(ν)», τα μόρια «ναι» και «όχι».
4. Το δεικτικό μόριο «να» (Να ένα ποδήλατο!) και το προτρεπτικό μόριο «για» (Για κάτσε να σου πω!).
5. Σύνοψη για τους συνδέσμους: παρατακτικοί για όμοιες προτάσεις, άλλοι για εξαρτημένες με κύριες.
6. Στον καθημερινό λόγο το «και» γίνεται «κι» πριν από φωνήεν.
7. Άτονα «πως» και «που» είναι σύνδεσμοι, τονισμένα «πώς» και «πού» είναι επιρρήματα, ενώ «ότι» και «ό,τι» ξεχωρίζουν με την υποδιαστολή.

Όροι

μόριο

μικρή άκλιτη λέξη, «θα», «να», «ας»

μόριο του μέλλοντα

το «θα», «θα γράψω»

μόρια της υποτακτικής

τα «να» και «ας», «ας έρθουν»

αρνητικά μόρια

τα «δε(ν)» και «μη(ν)», «να μην έρθουν»

δεικτικό μόριο

το «να» όταν δείχνουμε κάτι, «Να ένα ποδήλατο!»

προτρεπτικό μόριο

το «για» όταν παροτρύνουμε, «Για κάτσε να σου πω!»

πως / πώς

σύνδεσμος (= ότι) χωρίς τόνο, επίρρημα (= με ποιο τρόπο) με τόνο

που / πού

σύνδεσμος (= ότι) χωρίς τόνο, επίρρημα (= σε ποιο μέρος) με τόνο

ότι / ό,τι

σύνδεσμος χωρίς υποδιαστολή, αντωνυμία (= οτιδήποτε) με υποδιαστολή