Το μάθημα παρουσιάζει την άκλιτη μετοχή σε -οντας/-ώντας, που λειτουργεί σαν επίρρημα, και δίνει τους κανόνες ορθογραφίας για τις καταλήξεις των δύο μετοχών.
Ε΄ Δημοτικού · Γραμματική · Ενοτητα 11 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ένας διάλογος για κάποιον που ψάχνει την οδό Ορφέως είναι γεμάτος άκλιτες μετοχές, όπως ψάχνοντας, φορώντας, κρατώντας.
Η άκλιτη μετοχή προσδιορίζει το ρήμα όπως το επίρρημα: δείχνει τον τρόπο ή τον χρόνο της ενέργειας.
Τη φτιάχνω κολλώντας στο ρήμα την κατάληξη -οντας ή -ώντας: διαβάζω → διαβάζοντας, ρωτώ → ρωτώντας.
Η άκλιτη μετοχή λέγεται αλλιώς γερούνδιο.
Σύνοψη: η κλιτή μετοχή (-μένος) λειτουργεί σαν επίθετο, η άκλιτη (-οντας/-ώντας) σαν επίρρημα.
Κλιτή μετοχή: -ωμένος όταν είναι παροξύτονη, -όμενος όταν είναι προπαροξύτονη.
Άκλιτη μετοχή: -ώντας όταν τονίζεται η κατάληξη, -οντας όταν δεν τονίζεται.
Όροι
άκλιτη μετοχή
λέξη από ρήμα σε -οντας/-ώντας που λειτουργεί σαν επίρρημα, «ρωτώντας»
γερούνδιο
άλλο όνομα της άκλιτης μετοχής, «διαβάζοντας»
κλιτή μετοχή
μετοχή σε -μένος, -μένη, -μένο που λειτουργεί σαν επίθετο, «δηλωμένος»
-ώντας
γράφεται με ωμέγα όταν τονίζεται, «μιλώντας»
-οντας
γράφεται με όμικρον όταν δεν τονίζεται, «πίνοντας»
-ωμένος
κλιτή μετοχή παροξύτονη, γράφεται με ωμέγα, «φαγωμένος»
-όμενος
κλιτή μετοχή προπαροξύτονη, γράφεται με όμικρον, «αυξανόμενος»
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι είναι η άκλιτη μετοχή;
Είναι λέξη από ρήμα με κατάληξη -οντας ή -ώντας, όπως «ψάχνοντας» ή «ρωτώντας». Λέγεται και γερούνδιο και μας λέει με ποιον τρόπο ή πότε γίνεται η ενέργεια του ρήματος.
Πότε η άκλιτη μετοχή γράφεται με ω και πότε με ο;
Με ωμέγα όταν τονίζεται η κατάληξη, όπως «γελώντας». Με όμικρον όταν δεν τονίζεται, όπως «τρέχοντας».
Πότε η κλιτή μετοχή γράφεται -ωμένος και πότε -όμενος;
Με ωμέγα όταν η μετοχή είναι παροξύτονη, όπως «πληγωμένος». Με όμικρον όταν είναι προπαροξύτονη, όπως «εργαζόμενος». Εξαιρούνται λίγα ρήματα Β΄ συζυγίας, όπως «τιμώμενος».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.