Το μάθημα παρουσιάζει τα ελλειπτικά ρήματα, που δεν έχουν όλους τους τύπους, τα απρόσωπα, που έχουν μόνο γ΄ ενικό, και την κλίση του ανώμαλου «είμαι». Κλείνει με σύνοψη για το ρήμα και κανόνες ορθογραφίας.
Ε΄ Δημοτικού · Γραμματική · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ελλειπτικά λέγονται τα ρήματα στα οποία λείπουν τύποι, κυρίως οι συνοπτικοί, π.χ. ανήκω, τρέμω, ξέρω.
Απρόσωπα λέγονται τα ρήματα με μόνο γ΄ ενικό, όπως «πρέπει», που έχουν για υποκείμενο μια ολόκληρη πρόταση.
Ρήματα για καιρικά ή φυσικά φαινόμενα, όπως «βρέχει» και «νυχτώνει», χρησιμοποιούνται απρόσωπα και δεν έχουν υποκείμενο.
Το «είμαι» είναι ανώμαλο: παρατατικός «ήμουν(α)», μέλλοντας «θα είμαι», υποτακτική «να είμαι». Για τα άλλα ανώμαλα ρήματα υπάρχει πίνακας στο παράρτημα.
Σύνοψη: το ρήμα έχει πρόσωπο, αριθμό, χρονική βαθμίδα, ποιόν ενεργείας, χρόνο και φωνή, και χωρίζεται σε δύο συζυγίες.
Ορθογραφία: -είστε στον παθητικό ενεστώτα της τάξης 2 της β΄ συζυγίας, -ήστε στη συνοπτική προστακτική της τάξης 1, -ίστε στη συνοπτική προστακτική των ρημάτων σε -ίζω.
Τα ρήματα από το «άγω» και το «βάλλω» αλλάζουν θέμα στους συνοπτικούς τύπους (αγαγ-, βαλ-).
Ρήματα με μόνο γ΄ ενικό πρόσωπο, όπως «πρέπει» και «πρόκειται», που έχουν για υποκείμενο μια ολόκληρη πρόταση. Και ρήματα για τον καιρό, όπως «βρέχει» ή «χιονίζει», χρησιμοποιούνται απρόσωπα, χωρίς υποκείμενο.
Πότε γράφω -είστε, -ήστε και -ίστε;
Με ει γράφεται ο παθητικός ενεστώτας της τάξης 2 της β΄ συζυγίας (θεωρείστε). Με η η συνοπτική προστακτική της τάξης 1 της β΄ συζυγίας (αγαπήστε) και με ι η συνοπτική προστακτική των ρημάτων σε -ίζω (δροσίστε).
Ποια ρήματα είναι ελλειπτικά;
Όσα δεν έχουν όλους τους τύπους, και κυρίως τους συνοπτικούς, όπως το έχω, το ξέρω, το τρέμω, το περιμένω, το ανήκω.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.