Κατασκευές της φύσης και των ανθρώπων: φωλιές και γέφυρες, ένα χάρτινο μοναστήρι, ο Καραγκιόζης, παραλληλόγραμμα με χάρακα. Στη γραμματική: ενεργητική και παθητική σύνταξη, αναφορικές προτάσεις και τα σύνθετα του «βάλλω».
Ε΄ Δημοτικού · Γλώσσα · Ενοτητα 13 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Όροι
ποιητικό αίτιο
Στην παθητική σύνταξη, αυτός που κάνει την πράξη, με «από» και αιτιατική.
αναφορική προσδιοριστική
Αναφορική πρόταση απαραίτητη για το νόημα· δε χωρίζεται με κόμμα.
αναφορική προσθετική
Αναφορική πρόταση που απλώς προσθέτει πληροφορία· χωρίζεται με κόμμα.
περιβάλλουσες κατασκευές
Φωλιές, λαγούμια και κελύφη, που βρίσκονται γύρω από τα ζώα.
γεωμετρία
γη + μετρώ: η μέτρηση της γης.
παραλληλόγραμμο
παρά + άλληλο + γραμμή: το σχήμα που έχει παράλληλες γραμμές.
ημι-
Συνθετικό από τα αρχαία που σημαίνει «μισό»: ημισφαίριο.
αναβάλλω
ανά + βάλλω: δεν κάνω κάτι και λέω ότι θα το κάνω άλλη φορά.
υπερβάλλω
υπέρ + βάλλω: κάνω κάτι να φαίνεται μεγαλύτερο απ’ ό,τι είναι.
μπερντές
Η οθόνη στο θέατρο σκιών.
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πώς γίνεται η ενεργητική σύνταξη παθητική;
Το ρήμα γίνεται παθητικό, το αντικείμενο γίνεται υποκείμενο σε ονομαστική, και το υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο, με «από» και αιτιατική.
Πότε χωρίζω την αναφορική πρόταση με κόμμα;
Όταν απλώς προσθέτει μια πληροφορία: «η κόλλα, που συνήθως στεγνώνει εύκολα». Όχι όταν χρειάζεται για να καταλάβουμε το νόημα: «το υλικό που βρίσκεται μέσα στον φάκελο».
Αναβάλλω με ένα ή με δύο λ;
Με λλ ο ενεστώτας, η εξακολουθητική υποτακτική, ο παρατατικός και ο εξακολουθητικός μέλλοντας (θέμα βάλλ-). Με ένα λ οι άλλοι χρόνοι: ανέβαλα, θα αναβάλω, έχω αναβάλει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.