Ο ρόλος των ηφαιστείων και των σεισμών στις αλλαγές της φύσης
Τα ηφαίστεια και οι σεισμοί ξεκινούν από το εσωτερικό της Γης, αλλά αλλάζουν τη μορφή της επιφάνειάς της. Το μάθημα εξηγεί πώς δημιουργούνται νέα και εύφορα εδάφη από τη λάβα, τι κάνει ένας δυνατός σεισμός και πώς προστατευόμαστε στο σχολείο.
Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΕΩΓΡΑΦΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 2615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ηφαίστεια και σεισμοί δρουν στο εσωτερικό της Γης, αλλά αλλάζουν τη μορφή της επιφάνειάς της.
Η λάβα βγαίνει από τον κρατήρα, στερεοποιείται και δημιουργεί νέα εδάφη.
Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι μια δυνατή έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας (Σαντορίνης) προκάλεσε κύματα που κατέστρεψαν τον Μινωικό Πολιτισμό στην Κρήτη.
Η λάβα μαζί με την τέφρα σχηματίζει εύφορα, ηφαιστειογενή εδάφη.
Κάποια ηφαίστεια είναι ενεργά, όπως η Αίτνα· άλλα είναι σβησμένα, δηλαδή έδρασαν σε εποχές χωρίς ιστορικές μαρτυρίες.
Ο σεισμός μπορεί να ανοίξει ρήγματα και φαράγγια ή να βυθίσει και να ανυψώσει ξηρά· η Ελλάδα είναι σεισμογενής χώρα.
Γι' αυτό μαθαίνουμε κανόνες αντισεισμικής προστασίας: κάτω από το θρανίο, γραμμή στις σκάλες, αναμονή στην αυλή.
Τι άλλαξε
Από τα ηφαίστεια υπάρχουν και ωφέλειες: οικοδομικά υλικά, μέταλλα, θερμές ιαματικές πηγές και γόνιμο έδαφος.
Πρόσωπα
Θεόβουλος
ο ήρωας του βιβλίου που παρουσιάζει τους κανόνες αντισεισμικής προστασίας
Μαρία Ταστσόγλου
η δημιουργός των στίχων με τους κανόνες για τον σεισμό
Όροι
Ηφαιστειακή τέφρα
η στάχτη που βγάζει ένα ηφαίστειο όταν εκρήγνυται
Ηφαιστειογενή εδάφη
γόνιμα εδάφη που σχηματίζονται από τη λάβα και την τέφρα μετά από έκρηξη
Σεισμογενής περιοχή
περιοχή όπου γίνονται πολλοί μικροί και μεγάλοι σεισμοί
Λάβα
το υλικό που βγαίνει από τον κρατήρα του ηφαιστείου και στερεοποιείται στην επιφάνεια
Κρατήρας
το άνοιγμα του ηφαιστείου από όπου βγαίνει η λάβα
Ενεργό ηφαίστειο
ηφαίστειο που δραστηριοποιείται και εκρήγνυται, όπως η Αίτνα
Σβησμένο ηφαίστειο
ηφαίστειο που έδρασε σε εποχές για τις οποίες δεν έχουμε ιστορικές μαρτυρίες
Γιατί τα εδάφη γύρω από τα ηφαίστεια είναι εύφορα;
Η λάβα και η ηφαιστειακή τέφρα απλώνονται στις γύρω περιοχές και σχηματίζουν τα ηφαιστειογενή εδάφη. Σύμφωνα με το βιβλίο η τέφρα κάνει το έδαφος πλούσιο σε κάλιο και φωσφορικό οξύ.
Τι αλλαγές μπορεί να κάνει ένας δυνατός σεισμός;
Μπορεί να αλλάξει το ανάγλυφο: να ανοίξει ρήγματα και φαράγγια, να βυθίσει ή να ανυψώσει κομμάτια ξηράς στη θάλασσα. Συχνά προκαλεί και μεγάλες καταστροφές.
Τι κάνουμε αν γίνει σεισμός στο σχολείο;
Μπαίνουμε κάτω από το θρανίο μέχρι να σταματήσει η δόνηση, μετά κατεβαίνουμε τις σκάλες σε γραμμή με προσοχή, δεν πλησιάζουμε πρίζες και περιμένουμε ήσυχα στην αυλή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.