A΄ Ενότητα: Οι χάρτες. Ένα εργαλείο για τη μελέτη του κόσμου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο χάρτης δείχνει ένα μέρος της επιφάνειας της Γης, μικρό ή μεγάλο.
2. Πάνω του βλέπουμε τη φύση (βουνά, νερά) και τα έργα των ανθρώπων (δρόμους, χωριά).
3. Όλα σημειώνονται με σύμβολα, γι' αυτό τον καταλαβαίνουν άνθρωποι από κάθε χώρα.
4. Από τις φωτογραφίες ενός τόπου, μόνο ο χάρτης δίνει μαζί όλες τις πληροφορίες για τη φύση και τα έργα του.
5. Τα τοπία αλλάζουν με τα χρόνια: ένας δρόμος, ένας χείμαρρος, ένας σεισμός ή ένα ηφαίστειο αλλάζουν τη μορφή τους.
6. Με τον χάρτη οι άνθρωποι αναπαριστούν τοπία, επικοινωνούν και δείχνουν τις αλλαγές πάνω στη Γη.
7. Οι άνθρωποι έφτιαχναν χάρτες πριν ακόμη μάθουν να γράφουν, πάνω σε πηλό, δέρμα, πέτρα, ξύλο ή κόκαλο.

Πρόσωπα

Εκαταίος ο Μιλήσιος

γύρω στο 500 π.Χ. πιθανόν έγραψε το πρώτο βιβλίο γεωγραφίας με χάρτη

Κλαύδιος Πτολεμαίος

ο σπουδαιότερος χαρτογράφος του αρχαίου κόσμου

Όροι

Χάρτης

εικόνα ενός τόπου σχεδιασμένη με σύμβολα

Απεικόνιση

ακριβής αναπαράσταση ενός αντικειμένου

Σύμβολα

σημάδια που καταλαβαίνουν όλοι

Φυσικές ομορφιές

βουνά, νερά, δάση ενός τόπου

Ανθρώπινα έργα

δρόμοι, χωριά, γέφυρες κ.ά.

Τοπίο

η μορφή που έχει ένα μέρος της Γης

Αλλαγές στο τοπίο

από δρόμους, νερά, σεισμούς, ηφαίστεια

Αναπαριστώ

δείχνω κάτι πραγματικό σε σχέδιο

Επικοινωνώ με χάρτη

συνεννοούμαι χωρίς κοινή γλώσσα

2300 π.Χ.

οι αρχαιότεροι χάρτες που ξέρουμε

Βαβυλώνιοι

σχεδίαζαν χάρτες σε πήλινες πλάκες

Ίνκας

σκάλιζαν χάρτες πάνω σε πέτρες

Ινδιάνοι

έφτιαχναν χάρτες σε δέρμα ελαφιού

Εσκιμώοι

χάρτες από δέρμα, ξύλο και οστά