απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
7

Ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί

Τι σήμαινε ο χορός για τους αρχαίους Έλληνες, πώς κάθε πολιτισμική κοινότητα έχει τους δικούς της χορούς και φορεσιές, και τα βασικά στοιχεία έξι χορών: ζωναράδικου, τσάμικου, συρτού καλαματιανού, τικ μονού, έντεκα και πεντοζάλη.

Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 715 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Στην αρχαία Ελλάδα ο χορός ήταν μέρος της εκπαίδευσης, των θρησκευτικών τελετών, του θεάτρου, της προετοιμασίας για πόλεμο και της ιδιωτικής ζωής.
  2. Κάθε πολιτισμική κοινότητα (Θράκη, Μακεδονία, Ήπειρος, Κρήτη, νησιά κ.ά.) έχει τοπικούς χορούς που χορεύονται σε γιορτές, βαφτίσια και γάμους.
  3. Τα ονόματα των χορών βγαίνουν από τον τρόπο που χορεύονται ή από τον τόπο τους· κάθε κοινότητα έχει και τη δική της φορεσιά.
  4. Ζωναράδικος: Θράκη, κυκλικός, ρυθμός 2/4, 6 βήματα, γρήγορος· τσάμικος: 3/4, 10 βήματα, χορός του πρωτοχορευτή με περηφάνια, λέγεται και «κλέφτικος».
  5. Συρτός καλαματιανός: 7/8, 12 βήματα, ο ρυθμός του υπήρχε στην αρχαιότητα ως «επίτριτος» και τα πόδια σέρνονται στο έδαφος.
  6. Τικ μονό: ποντιακός χορός, 2/4, 6 βήματα, με «σπάσιμο» των γονάτων και σουστάρισμα, με όργανο τη λύρα (κεμεντζέ).
  7. Έντεκα: δυτική Μακεδονία, 5 βήματα, ελεύθερα σε αντικριστά ζευγάρια· πεντοζάλης: Κρήτη, αργό μέρος (σιγανός) και γρήγορο με 5 βήματα.

Πρόσωπα

Τερψιχόρη
μία από τις εννέα Μούσες, προστάτιδα του χορού για τους αρχαίους Έλληνες

Όροι

πολιτισμική κοινότητα
ομάδα ανθρώπων με κοινή καταγωγή, παραδόσεις και έθιμα
ορχηστές
επαγγελματίες χορευτές στις αρχαίες θεατρικές παραστάσεις
ζωναράδικος
θρακιώτικος χορός όπου οι χορευτές πιάνονται από τα ζωνάρια
τσάμικος
χορός 10 βημάτων σε 3/4, κατά μια εκδοχή από την Τσαμουριά, λέγεται και κλέφτικος
συρτός καλαματιανός
χορός 12 βημάτων σε 7/8, που χορεύεται σέρνοντας τα πόδια
τικ μονό
ποντιακός χορός 6 βημάτων, πήρε το όνομα από το σπάσιμο των γονάτων
έντεκα
χορός της δυτικής Μακεδονίας, το τελευταίο γλέντι πριν τις έντεκα το βράδυ στην τουρκοκρατία
πεντοζάλης
κρητικός χορός, «πέντε ζάλα» δηλαδή πέντε βήματα
κεμεντζές
η ποντιακή λύρα
βράκα και φουστανέλα
οι κυριότεροι τύποι της ανδρικής παραδοσιακής φορεσιάς

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πόσα βήματα έχουν οι ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί;

Ο ζωναράδικος και το τικ μονό έχουν 6 βήματα, ο τσάμικος 10 (κατά περιοχές 12 ή 8), ο συρτός καλαματιανός 12 και ο έντεκα 5. Ο πεντοζάλης έχει αργό μέρος με 6 ή 8 βήματα και γρήγορο με 5 βήματα σε 8 χρόνους.

Ποιος χορός χορεύεται σε ποια περιοχή;

Ο ζωναράδικος στη Θράκη, ο τσάμικος κυρίως σε Πελοπόννησο, Στερεά, Πίνδο, Θεσσαλία και Ήπειρο, το τικ είναι ποντιακός χορός, ο έντεκα της δυτικής Μακεδονίας και ο πεντοζάλης της Κρήτης. Ο συρτός καλαματιανός συναντιέται με παραλλαγές σχεδόν σε όλες τις περιοχές του ελληνισμού.

Από πού παίρνουν το όνομά τους οι χοροί;

Κυρίως από τον τρόπο που χορεύονται ή από την περιοχή όπου πρωτοχορεύτηκαν. Ο ζωναράδικος λέγεται έτσι γιατί οι χορευτές πιάνονται από τα ζωνάρια και ο πεντοζάλης από τα πέντε βήματα («ζάλο» στα κρητικά σημαίνει βήμα).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.