Εμένα με νοιάζει

Η ενότητα μιλά για την προστασία του περιβάλλοντος: μια ιστορία με σταγόνες της βροχής που σταματούν να πέφτουν, τα πράγματα μιας χρήσης και τα σκουπίδια στη θάλασσα. Στη γραμματική μαθαίνουμε να ξεχωρίζουμε το άρθρο από την αντωνυμία, την απλή από τη σύνθετη πρόταση και πώς φτιάχνουμε ρήματα από άλλες λέξεις.

Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Στην ιστορία του Μερκούριου Αυτζή οι σταγόνες της βροχής θυμώνουν με τη μόλυνση της Γης και σταματούν να πέφτουν. Τα ποτάμια στεγνώνουν και το νερό λιγοστεύει.
Τα παιδιά ρωτούν τα αστέρια, καταλαβαίνουν ότι φταίει η μόλυνση και πείθουν τους μεγάλους να προστατέψουν τη φύση. Τότε η βροχή ξαναέρχεται.
Ουσιαστικό σε γενική συμπληρώνει άλλο ουσιαστικό, π.χ. «η φλούδα της γης».
Προπαροξύτονα αρσενικά σε -ος: άλλα κατεβάζουν τον τόνο (του ανθρώπου), άλλα τον κρατούν (του ανεμόμυλου).
Παραγωγή: από μια πρωτότυπη λέξη φτιάχνουμε μια παράγωγη, π.χ. κίνδυνος, κινδυνεύω. Ρήματα σε -εύω, -ώνω, -ίζω, -αίνω, -ιάζω, -ύνω, -άζω.
Τα πράγματα μιας χρήσης γεμίζουν τη Γη με σκουπίδια. Άρθρο ή αδύνατος τύπος αντωνυμίας (το, τα, τις). Απλή και σύνθετη πρόταση.
Το ρήμα «ποιώ» (κάνω, φτιάχνω) δίνει λέξεις όπως ποιητής, αρτοποιός, χειροποίητος.
Τα σκουπίδια ταξιδεύουν στη θάλασσα και βλάπτουν τα ζώα. Μια χελώνα μπερδεύει μια σακούλα με τροφή. Οι μαθητές συζητούν με επιχειρήματα για ένα θαλάσσιο πάρκο.

Πρόσωπα

Μερκούριος Αυτζής: έγραψε την ιστορία με τις βροχοσταλίδες
Στρουμπουλή: μια από τις βροχοσταλίδες της ιστορίας
Μικρή Αρκούδα: αστερισμός που στέλνει μήνυμα στα παιδιά

Όροι

οριστικό άρθρο: μπαίνει πριν από όνομα: τα παιδιά
αδύνατος τύπος αντωνυμίας: μπαίνει κοντά σε ρήμα: τα βλέπω
απλή πρόταση: ένα ρήμα με ένα υποκείμενο ή αντικείμενο
σύνθετη πρόταση: ένα ρήμα με δύο ή πιο πολλά υποκείμενα
γενική που συμπληρώνει: γενική που εξηγεί άλλο ουσιαστικό
προπαροξύτονο: τονίζεται στην τρίτη συλλαβή από το τέλος
παραγωγή: φτιάχνουμε μια λέξη από άλλη λέξη
πρωτότυπη λέξη: η πρώτη λέξη, π.χ. κίνδυνος
παράγωγη λέξη: λέξη που βγαίνει από άλλη, π.χ. κινδυνεύω
-εύω, -ώνω, -ίζω: καταλήξεις ρημάτων από ονόματα
ποιώ: αρχαίο ρήμα: κάνω, φτιάχνω
χειροποίητος: φτιαγμένος με το χέρι
μιας χρήσης: το χρησιμοποιούμε μία φορά και το πετάμε
ανακύκλωση: ξαναφτιάχνουμε υλικά από τα παλιά
λειψυδρία: όταν δεν υπάρχει αρκετό νερό
μόλυνση: βρομιά που βλάπτει αέρα, νερό και γη
βιότοπος: τόπος όπου ζουν φυτά και ζώα μαζί
επιχείρημα: λόγος που δίνω για να πείσω τους άλλους

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ξεχωρίζω το άρθρο «τα» από την αντωνυμία «τα»;

Το άρθρο μπαίνει μπροστά από ουσιαστικό: «τα παιδιά». Η αντωνυμία μπαίνει μπροστά ή πίσω από ρήμα: «τα βλέπω», «φέρε τα». Την αντωνυμία τη βάζουμε για να μην ξαναπούμε το ίδιο όνομα.

Ποια πρόταση λέγεται σύνθετη;

Σύνθετη είναι η πρόταση με ένα ρήμα που έχει δύο ή περισσότερα υποκείμενα, αντικείμενα ή κατηγορούμενα, με κόμμα ή «και» ανάμεσά τους. Π.χ. «Ο Νίκος και η Ελένη τρέχουν». Η απλή έχει ένα από το καθένα.

Τι σημαίνει «μιας χρήσης»;

Είναι πράγματα που τα χρησιμοποιούμε μία φορά και μετά τα πετάμε, όπως πλαστικές σακούλες και χαρτοπετσέτες. Παλιά οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα ίδια πράγματα ξανά και ξανά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα